نام های دیگر: بصل، بسیلا، حلحل، دوقص، سوغان، کرمران (نوع بیابانی آن)، پیاز اسپانیایی (پیازچه)، بصل اسپانیا (پیازچه)، حلاحل، سوخ، قورماروس
نوع گیاه: بوته
نام خانواده: لاله
مزاج: گرم و خشک، درجه 3 – 1
قسمت مورد استفاده: بولب (پیاز) و تخم.
مصلح: شستن با آب و نمک، سرکه، آب انار، کاسنی
مقدار و دستور مصرف: روزانه 150 الی 50 گرم پیاز خام یا آب این مقدار و یا حدود 20 گرم پیاز به صورت خشک باید مصرف گردد.
ترکیب شیمیایی: در هر یک صد گرم پیاز خام رسیده مواد زیر وجود دارد: آب ۸۹ گرم پروتئین 1.5 گرم – هیدراتهای کربن 8.7 گرم خاکستر ۶ گرم – کلسیم ۲۷ میلی گرم – فسفر ۳۶ میلی گرم آهن 0.50 میلی گرم پتاسیم ۱۵۷ میلی گرم – تیامین 0.030 میلی گرم – رایبو فلاوین 0.04 میلی گرم نیاسین ۲۰ میلی گرم – انرژی غذایی ۳۸ کالری – گوگرد – هایپوگلیسمیک – آلیل پروپیل دی سولفید مواد ازته مواد چربی – سیترات دو کلسیم – کوورستین – فلاونوئید – ید سیلیس – استاد – سدیم – کاتچول – فسفات – الیسین – اسانس – فنولیک اسید گلیکولیک اسید – پروتو کانچوئیک اسید ویتامینها: ۳۰۸ واحد بین المللی – BB – B ۱۰۰ میلی گرم در آن وجود دارد.
مشخصات: گیاهی است دوساله با برگهای لوله ای استوانه ای بیخ متورم و تو خالی ساقه ی گل دهنده ای دارد به ارتفاع حدود یک متر تا یک متر و سی سانتی متر استوانه ای تو خالی که قسمت پایین آن متورم است. گلهای آن گروهی به صورت چتر مدور به رنگ سفید یا بنفش میباشد که در تابستان در انتهای ساقه گل دهنده ظاهر می شوند. دانه های آن ریز و سیاه است که در کپسولی قرار داشته و به شکل دانه های تره ولی کمی از آن بزرگ تر است. عده ی زیرزمینی این گیاه را در اوایل رشد پیازچه مینامند و کشاورزان معمولاً برگ پیازچه ها را از بین میبرند تا رشد غده ی زیرزمینی یا پیازچه بیشتر شود و تبدیل به پیاز گردد. پیاز دو نوع است نوع سفید و رنگی که نوع رنگی آن شامل رنگهای قرمز باز، قرمز سیر، قرمز سیر مایل به قهوه ای یا بنفش قرمز سوخته زرد باز می باشد. به جز رنگ پوست خواص آنها همه یکی است ولی طعم بعضی از آنها بسیار تند و بعضی کمی شیرین تر است. طبیعت آن خیلی گرم و خیلی خشک است در ضمن رطوبت هم دارد. سعی کنید از پیاز سفید برای سرخ کردن و از پیاز قرمز جهت سر سفره استفاده شود. مواد موثر پیازهای مختلف در دنیا به شرایط آب و هوایی و جغرافیایی محل کشت آن بستگی دارد که اکثر نمونه ها مورد اندازه گیری قرار نگرفته اند. بوی پیاز مربوط به مواد گوگردی و همچنین بیشتر آثار دارویی آن نیز مربوط به همین مواد است، این مواد در اثر حرارت تبخیر یا تجزیه می شوند، بنابراین، خواص پیاز پخته و به ویژه سرخ کرده به مراتب کمتر از پیاز خام است. همچنین پیاز باید در جای خنک، خشک، تاریک و در یک لایه کیسه های سوراخ دار در محلی که جریان هوا برقرار باشد، نگهداری شود. علت روان شدن اشک از چشم در موقع خرد کردن پیاز این است که وقتی سلول های پیاز پارده می شوند، آنزیم های Allinases باعث شکسته شدن ماده Amino Acid Sulfodes شده و تولید اسید Sulfenic می کند. این جسم به وسیله آنزیم های بعدی به گازی به نام Onion Lachrymatory Factor (OLF)تبدیل می شود که به سرعت در هوا پخش می گردد. وقتی این گاز به چشم می رسد باعث التهاب چشم شده و غدد اشکی شروع به واکنش کرده و جهت رقیق شدن داخل چشم و کاهش التهاب اشک ترشح می کنند.
خواص:
- خلط آور
- اشتها آور
- دافع بلغم
- دافع سدیم
- درمان فلج
- درمان سکته
- درمان چاقی
- درمان آسیت
- درمان پورپورا
- درمان استفراغ
- درمان یبوست
- درمان کمردرد
- درمان پرخوری
- درمان آنفولانزا
- افزایش رشد قد
- درمان قند خون
- درمان شاش بند
- تقویت کننده مو
- رقیق کننده خون
- درمان اسکوربوت
- رقیق کننده خون
- درمان مرض قند
- درمان تپش قلب
- درمان روماتیسم
- درمان تورم مثانه
- درمان مسمومیت
- درمان نیش زنبور
- درمان سنگ کلیه
- درمان آلبومینوری
- درمان جوش قرمز
- درمان مارگزیدگی
- درمان نفخ (سوپ)
- درمان چربی خون
- درمان ورم ساق پا
- درمان پسوریازیس
- درمان غلظت خون
- درمان کوه گرفتگی
- درمان سکته مغزی
- درمان ترومبوز خون
- درمان آمفیزم ریوی
- درمان سرماخوردگی
- درمان امراض ریوی
- درمان لطافت پوست
- درمان نفریت مزمن
- آنتی بیوتیک طبیعی
- تقویت کننده حافظه
- درمان فتق (با شکر)
- درمان خارش (مالش)
- درمان فشار خون بالا
- درمان میوکاردیت قلب
- درمان تورم غدد لنفاوی
- ازدیاد پلاکت های خون
- زیاد کننده اسپرم (تخم)
- درمان سوختگی (مالش)
- درمان سکسکه (با عسل)
- درمان آروغ ترش (سوپ)
- تقویت شنوایی (چکاندن)
- درمان زخم های واریسی
- درمان یرقان (ترشی پیاز)
- درمان میگرن (استنشاق)
- درمان زگیل (ضماد پخته)
- درمان خستگی و ورم روده
- درمان ورم پروستات (خام)
- درمان کجی ناخن (مالش)
- دارای ماده ضد انعقاد خون
- تقویت کننده نیروی جنسی
- درمان درد دندان (چکاندن)
- درمان آسم (آب پیاز + عسل)
- درمان موخوره (مالش آب پیاز)
- نرم کننده صدا (شیره با عسل)
- درمان گزیدگی حشرات (مالش)
- درمان سرطان (به خصوص کبد)
- تب بر (خوردن، ضماد تا قوزک پا)
- جلوگیری از زنگ زدن اشیاء مسی
- درمان چسبندگی پلاکت های خون
- دارای ویتامین C و گوگرد و سلنیوم
- درمان تصلب شرایین و کلسترول بالا
- افزایش طول عمر (تا روزی 12 عدد)
- درمان خون دماغ (چکاندن با سرکه)
- درمان مشکلات کبد (در شیر جوشانده)
- درمان چین و چروک (مالش با محلول)
- درمان جوش قرمز (با سرکه ضماد کنید)
- درمان بی خوابی (جوشانده قبل از خواب)
- درمان وز وز گوش (چکاندن آب پیاز در گوش)
- درمان سرماخوردگی بچه ها (جوشانده با شلغم)
- درمان شکاف مقعد (با روغن کوهان شتر بمالید)
- درمان آبریزش چشم (چکاندن آب پیاز در چشم)
- درمان مشکلات اعصاب (استنشاق رنده شده آن)
- درمان گرفتگی صدا (تنوری کنید با کره میل کنید)
- شستشوی دندان و از بین برنده باکتری های دهان
- موثر در زیبایی (آب آن را با آب شاهی ناشتا بنوشید)
- درمان آمفیزم و نزله ریوی و برونشیت (آب پیاز + عسل)
- درمان بواسیر (تنوری کنید با زرده تخم مرغ ضماد کنید)
- درمان برص (بکوبید با عسل و نمک و باروت ضماد کنید)
- ضد عفونی کننده جراحات و جوش خوردن زخم ها (بخارها)
- پخته ی آن برای درمان نفخ و اسهال خونی مصرف می شود.
- درمان مشکلات قلب (خوردن، ضماد تنوری شده آن در کف پا)
- درمان استسقاء (30 روز سوپ شیر با یک پیاز خام که در آن رنده شده)
- آن را با دنبه ی آب کرده بپزید و بخورید. اخلاط لزج را بر طرف می کند.
- انگشت را در پرده های پیاز ببندید ورم کردگی آن را درمان می کند.
- اگر آب پیاز قرمز تازه را در بینی بچکانید درد شقیقه را تسکین می دهد.
- تخم پیاز را در روغن گل سرخ بریان کنید و بخورید. باد بیضه را می نشاند.
- درمان حصبه (خوردن، ضماد به پاها قوزک پا و 3 روز این عمل را تکرار کنید)
- پنبه ای را در آب آن تر کنید و در حفره ی دندان بگذارید درد دندان را تسکین میدهد.
- اگر آب آن را با آبلیمو مخلوط کنید و در بینی بچکانید، خون ریزی بینی قطع می شود.
- آب آن را با عسل مخلوط کنید و بمالید ماشک یا جوش پلک یا گل مژه را درمان میکند.
- آن را رنده کنید بعد با سرکه مخلوط کرده بر پوست بمالید جوشهای قرمز پوست را برطرف میکند.
- روزی چندبار بخور پیاز بدهید میکروب های چشم را بر طرف می سازد و زخم های عفونی را درمان می کند.
- اگر ضماد رنده شده آن را روی پیشانی بگذارید سردرد عصبی و درد نیمه ی سر یا میگرن را تسکین می دهد.
- درمان مننژیت بزرگسالان و اطفال (9 ساعت بچه را تا قوزک پا در 5/1 کیلوگرم پیاز رنده شده بخوابانید)
- درمان انگل معده (یک پیاز را در آب رنده کنید و یک شب خیس کنید و صبح ناشتا بنوشید و 6 روز تکرار کنید).
- هر روز آب آن را با شیر مخلوط کنید و بنوشید سینه را نرم میسازد و سرفه و آسم یا تنگی نفس را درمان میکند.
- یک تا پنج دقیقه پیاز را در دهان بجوید دهان را ضد عفونی می کند و هیچ میکروب زنده ای را در دهان باقی نمی گذارد.
- درمان آب مروارید (آب آن را با آب لیموترش تازه هفت روز ضماد کنید یا هر روز 10 نوبت مخلوط کنید و در چشم بچکانید).
- در مور صرع یا غش یا حمله ی اعصاب یک پیاز را دو نیم کرده و جلوی بینی بگیرید و چند نفس عمیق بکشید. مؤثر خواهد بود.
- درمان مشکلات کیسه صفرا (یک پیاز را با 4 قاشق روغن زیتون نیم پز کنید و 150 سی سی آب اضافه کنید و 10 دقیقه بجوشانید و گرم گرم بنوشید).
- آن را رنده کنید بعد با کمی آبلیمو مخلوط کرده پشت چشم ضماد کنید، این کار را چند شب ادامه دهید. آب مروارید چشم یا کاتاراکت را درمان میکند.
- یک پیاز را خرد کرده در یک لیتر آب بجوشانید و آن را دو ساعت کنار گذاشته، بعد آب آن را به مرور به کودک بخورانید. اسهال کودکان را برطرف میکند.
- هر روز ۲ عدد پیاز را خرد کنید و در نیم لیتر آب یک شب بخیسانید و یک لیوان از آن را بین غذا و بقیه را موقع خواب بنوشید خواب آور است و زکام را هم درمان میکند.
- یک قاشق غذاخوری آب پیاز تازه را بگیرید و بخورید و یک قطره هم در گوش بچکانید درد گوش را تسکین می دهد سنگینی گوش و صدای داخل گوش را برطرف میکند.
- یک مشت از پوست پیاز را با دقت بشویید بعد ده دقیقه بجوشانید، سپس با فشار آب آن را بگیرید و با شکر شیرین کرده و در روز چهار مرتبه هر بار یک قاشق بخورید اسهال را درمان می کند.
- هر روز حداقل یک پیاز بخورید محرک نیروبخش اشتها آور و قاعده آور است ترشح صفرا را زیاد میکند لخته شدن خون یا بسته شدگی خون در رگها را برطرف می سازد استسقا را درمان میکند.
- پیاز آب پز یا پیازی که در خاکستر گرم پخته شده باشد را تا گرم است ضماد کنید، آبسه را درمان می کند و اگر دچار امراض قلبی هستید، آن را شب تا صبح کف پاها ضماد کنید، بسیار مفید است.
- روزی پنج بار هر مرتبه یک استکان آب پیاز تازه را بگیرید و بنوشید. سنگ کلیه را برطرف میکند برای مرض قند مفید است. زخم گاز سگهار را بهبود میبخشد ضمناً آب پیاز برای رشد کودکان مفید است.
- هر روز یک پیاز را چهار قاچ کنید و در یک لیوان آب آن قدر بجوشانید تا یک استکان بماند و آن آب را ناشتا بنوشید. زردی پوست صورت و در هم رفتگی یا چین و چروک پوست صورت هم چنین خستگی را برطرف میکند.
- مغز یک پیاز سالم را خالی کنید به جای آن نمک بریزید بگذارید تا نمک ها آب شود و هر روز صبح و شب آبش را روی موضع بمالید گاهگاهی پوست روی موضع را بکنید و تا بهبودی کامل کار را ادامه دهید. زگیل را برطرف می کند.
- دویست گرم رنده شده ی آن را با صد گرم عسل مخلوط کنید و دو روز در جای خنک بگذارید، بعد آن را صاف کرده و هر روز صبح ناشتا یک فنجان بنوشید انجام کار فکری را آسان میکند، مقوی نیروی جنسی است کمر درد را درمان میکند.
- روزی دو مرتبه هر بار یک پیاز را در خاکستر گرم یا کنار آتش بپزید انگشت را داخل آن بگذارید و روی آن را ملایم و مرحم وار ببندید ضربه خوردگی ناخن را درمان میکند و درد آن را هم تسکین می دهد. اگر روی سوختگی گذارید حتی سوختگی های شدید را درمان می کند.
- آب پیاز را روی موضع بمالید پوست خشک دست و صورت را نرم میکند سرمازدگی دست و با را برطرف می سازد، ترک خوردگی پوست را بر طرف می کند، لکهای قهوه ای صورت را برطرف می سازد، خارش نیش زدگی پشه زخم گاز سگ و گربه و نیش عقرب را درمان می کند.
- وسط یک پیاز بزرگ را خالی کنید ده گرم کات کبود در آن بریزید دور آن را گل بگیرید و میان آتش بپزید، بعد گل ها را دور بریزید و آن پیاز را با محتویاتش بکوبید و با آن قرص هایی به اندازه ی یک عدد ماش درست کنید و روزی سه عدد به ترتیب بخورید بواسیر بادی را درمان می کند.
- مهمترین اثرات دارویی پیاز در بیماری های قلبی، عروقی، دیابت، تنفسی، سرطان و میکروبی است. قلبی و عروقی: اثرات ایده آل پیاز در کاهش امراض قلبی، عروقی مربوط به مواردی از جمله کاهش چربی خون؛ کاهش کلسترول و تری گلیسیرید؛ کاهش پر فشاری خون، کاهش چسبندگی پلاکت ها و افزایش فیبرینولایزن می باشد. اصولاً این خواص در پیاز خام به مراتب بیشتر از پیاز پخته و سرخ شده وجود دارد؛ چرا که اجسام موثر در پیاز مواد گوگردی هستند که با حرارت تبخیر و تجزیه می شوند. سرطان: عصاره پیاز روی سلول های سرطانی اثر سمی ایجاد می کند، این مسائله در پژوهش های داخل و خارج از بدن حیوانات مطالعه شده است، در یک پژوهش، اثرات ضد سرطانی پیاز در 120 هزار زن و مرد 69 الی 55 ساله مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه که سه سال و نه ماه طول کشید؛ 139 نفر مبتلا به سرطان معده شناسایی شدند و بررسی های دقیق نشان داد که ارتباط مستقیم و مهمی بین مصرف پیاز و سرطان وجود دارد و می توان گفت که پیاز ضد سرطان است. پژوهش گران این اثر را مربوط به مواد ضد اکسیدان و وجود ترکیبات گوگردی پیاز می دانند. همین مواد، دارای خاصیت قابل توجه سرطان کولون (روده بزرگ) مقعد و سینه زنان است که در پژوهش های جدید دانشمندان فرانسوی به اثبات رسیده است. دیابت: اثرات ضد دیابت پیاز در آزمایش های کلینیکی در مقایسه با داروهای فن فورمین و تولبوتامید چشمگیر است. مطالعات نشان میدهد که این مکانیسم در درجه اول مربوط به آلیل پروپیل دی سولفاید (Apods) و در درجه بعد مربوط به افزایش متابولیسم کبدی گلوکز و افزایش ترشح انسولین است. تنفسی: در طب عوام از پیاز جهت آسم، ضد سرفه، سیاه سرفه و دیگر مشکلات تنفسی استفاده می کنند. اثر ضد آسم پیاز در پژوهش های جدید به اثبات رسیده است، این پژوهش ها نشان میدهد، این اثر نسبتاً قوی بوده و به نظر می رسد مربوط به ترکیباتی چون کورستین و ایزوتیوسیانات های موجود در آن باشد. ضد میکروبی: پیاز دارای خواص ضد میکروبی، ضد قارچی و ضد کرم می باشد، این آثار در پیاز ضعیف تر از سیر است؛ در عوض میزان مصرف پیاز به مراتب از سیر بیشتر است. در زمان مصرف پیاز تعدادی از باکتری های موثر بر پوسیدگی دندان، از جمله استرپتوکوک موتانس، استرپتوکوک سبرینوس و پروفی روموناز جینجیوالیس کاهش چشمگیری پیدا می کند و بنابراین در جلوگیری از پوسیدگی دندان موثر است، همچنین اضافه کردن پیاز به همبرگر باعث کاهش میکروب های سالمونلاتیفی موریوم در آن می گردد. پیاز دارای اثر ضد قارچ بر روی تعدادی از جمله میکروسپوریوم کانیس، میکروسپوریوم ژیپسئوم، آسپرژیلوس فلاوس، پنی سیلیوم پوبروم و … می باشد که عمدتاً مربوط به ترکیبات گوگردی آن است. اثرات مهم دیگر پیاز عبارتند از: ضد اکسیدان، ضد حساسیت، ضد ورم و التهاب، هضم کننده غذا و رفع بی اشتهایی، درمان زخم ها، واریس و آکنه، به طور خلاصه دانشمندان معتقدند که با یک رژیم غنی از پیاز می توان با بسیاری از امراض شایع و مهم قرن بیست و یکم مبارزه کرد.
مضرات:
- روده
- اسهال
- بواسیر
- عطش
- میگرن
- تیروئید
- آلزایمر
- ضعف دید
- گرم مزاجان
- خارش پوست
- تیرکی رخساره
- سوء هاضمه (خام)
- حافظه (زیاده روی)
- قولنج (کولیت) روده
- ورم کلیه (زیاده روی)
- کم خونی (زیاده روی)
- ورم پروستات (سرخ کرده)
- کودکان زیر 2 سال (خام)
- عفونت ادراری زنان حامله (زیاده روی)
- هدر رفتن آهن بدن (پیاز قرمز سرخ کرده)
- ایجاد تب (بدون پوست زیر بغل قرار دادن)
- بزرگ شدن بینی نوزاد (لذا در حاملگی کمتر مصرف شود).
