نام های دیگر: قطن، پنبوق، کوتون، گویمسپیوم، کلوزه، حب، القطن (پنبه دانه)، قور (پنبه تازه)

نوع گیاه: بوته

مصلح: بنفشه

نام خانواده: پنیرک

مزاج: گرم و خشک

مزاج دانه پنبه: گرم و تر

ترکیب شیمیایی: بتائین کولین، سالیسیلیک اسید.

قسمت مورد استفاده: برگ، دانه، پوست، گل، پوست ریشه

ترکیب شیمیایی دانه پنبه: ۳۰ تا ۱۸ درصد روغن ثابت که در گونه های مختلف متفاوت است.

مقدار و دستور مصرف: پودر دانه، پوست و ریشه به مقدار 4 الی 2 گرم روزی سه مرتبه به صورت دم کرده.

ترکیب شیمیایی کنجاله تخم پنبه: در هر یک صد گرم آرد کنجاله ی تخم مرغ پنبه مواد زیر وجود دارد: آب ۶ گرم – پروتئین ۴۸ گرم – مواد چرب ۶ گرم – هیدرات های کربن ۳۱ گرم – کلسیم ۲۸۳ میلی گرم – فسفر ۱۱۱۲ میلی گرم آهن 12.6 میلیگرم – تیامین 1.21 میلیگرم – رایبوفلاوین 0.84 میلی گرم – نیاسین 6.5 میلی گرم – گلوتامیک اسید 3.8 درصد. ویتامین ها: A۶۰ واحد بینالمللی در کنجاله ی تخم پنبه وجود دارد.

مشخصات: گیاهی است از خانواده پنیرک Malvaceae با گونههای مختلف از جمله پنبه ی مزروع ایران که گیاهی است یک ساله به ارتفاع یک متر دارای برگهای پنجه متناوب که سطح برگها را اغلب تار تیره رنگی میپوشاند. گلهای آن زرد رنگ روشن است که در بن گلبرگها لکه های تیره ای وجود دارد. میوه ی آن که به قوزه ی پنبه معروف است در ابعاد یک گردو میباشد که در داخل آن دانه های پنبه یا بهاصطلاح پنبه دانه یا پنبه تخم قرار دارد، سطح دانه ها تیره رنگ سخت و پوشیده از تارهای سفید در بعضی ارقام خرمایی) سلولزی میباشد. تارهای پنبه در بعضی ارقام با طول مساوی و در برخی ارقام کوتاه و بلند هستند.

خواص:

1. درمان وسواس
2. سردرد (پنبه دانه)
3. شادی آور (شکوفه)
4. درمان مشکلات معده
5. درمان جنون (شکوفه)
6. دارای ویتامین E (دانه)
7. منبع فسفر (کنجاله تخم)
8. درمان اسهال خونی (ریشه)
9. درمان انزال زودرس (تخم)
10. درمان آغاز دیوانگی (شربت)
11. قاعده آور (پوست ریشه، گل)
12. زیاد کننده اسپرم (مغز تخم پنبه)
13. تقویت کننده نیروی جنسی (دانه)
14. درمان گوش درد (چکاندن روغن)
15. درمان ورم (سوخته را ضماد کنید)
16. ضد آلرژی (ضماد شکوفه و برگ)
17. تقویت کننده حافظه (پوست ریشه)
18. درمان احتقان رحم (حمام ته نشین)
19. درمان رعشه (پوشیدن البسه پنبه ای)
20. نرم کننده سینه (مغز پوست کنده دانه)
21. درمان اسهال (آب برگ با شربت سیب)
22. درمان سوختگی (ضماد شکوفه و برگ)
23. درمان نقرس (ضماد برگ آن + روغن گل)
24. آب دم کرده ی گل پنبه را بنوشید. سینه را نرم می کند.
25. درمان زگیل (بر زگیل گذاشتن و آن را آتش زدن تا داغ شود)
26. پاشیدن پودر خشک برگ پنبه خون و جراحت زخم را بند می آورد.
27. از خیس کرده ی غلیظ برگ پنبه برای تحلیل ورم ها استفاده کنید.
28. آب دم کرده ی برگ پنبه را بنوشید. برای نرم کردن سینه نافع است.
29. ریشه گیاه پنبه را بکوبید و بپزید و ضماد کنید. نرم کننده ی ورم ها است.
30. آب برگ تازه ی آن در موارد مارگزیدگی و عقرب گزیدگی به کار می رود.
31. ریشه گیاه پنبه را بسوزانید و دود آن را به مقعد بدهید. برای بواسیر نافع است.
32. آب جوشانده ی آن را بنوشید. برای معالجه ی مالاریا و سایر تب ها مفید است.
33. درمان لاغری (مغز پنبه دانه با سکنجبین در گرم مزاجان و با دارچین در سرد مزاجان)
34. خوردن کنجاله پنبه برای معالجه ی کمبودهای روانی اطفال و نوجوانان مفید می باشد.
35. گل پنبه را به تنهایی یا همراه با برگهای پنبه خوب بخیسانید و برای تحلیل ورم ها به کار ببرید.
36. درمان ورم بیضه (دانه پنبه از غوزه جدا شده را گرم کنید روی برگ بید انجیر پهن کنید و ضماد کنید).
37. برگ پنبه را با برگ خرفه مساوی بکوبید و ضماد کنید. برای درمان درد مفاصل گرم و سرد نافع است.
38. تازه ی برگ پنبه را بکوبید و بر کمر بیندازید ناراحتی های مثانه و مشکلات ادراری را برطرف می کند.
39. آب تازه ی برگ پنبه را بگیرید و با روغن گل مخلوط کرده بمالید همچنین برای درمان نقرس مفید میباشد.
40. ریشه گیاه پنبه را با برگ پنبه مساوی بجوشانید و در آب آن بنشینید برای رفع اختناق رحمه و رفع درد آن نافع است.
41. آب جوشانده ی ریشه گیاه پنبه را بنوشید قابض است برای معالجه اسهال خونی مفید میباشد مدر و قاعده آور است و ترشح شیر را افزایش می دهد.
42. پوست کلوزه ی سبز را که پنبه هایش خارج شده باشد بپزید و شیره ی آن را با سرکه مخلوط کرده و بر موضع زخم بمالید. اگزما را درمان می کنند.
43. یک صد گرم آب برگ های تازه ی آن را بگیرید و با شربت سیب مخلوط کرده در روز به تدریج در دفعات مکرر بخورید اسهال اطفال و نوجوانان را بند می آورد.
44. ضماد سوخته ی خشک آن که به حد خاکستر نرسیده باشد برای تحلیل ورم و رفع خارش مقصد، درمان سوختگی از آتش و جذب چرک زخم های عمیق مفید می باشد.
45. اگر آب جوشانده ی پوست ریشه گیاه پنبه را بنوشید تهیر، قاعده آور و سقط کننده ی جنین است و اگر در موقع وضع حمل مصرف ،شود به عنوان داروی کمک برای تسهیل وضع حمل به کار میرود.
46. ۲۰ گرم مغز دانه پنبه را بخورید برای نرم کردن سینه و شکم نافع است، سرفه را تسکین می دهد، نرم کننده ی پوست و مخاط می باشد ملین است ترشح شیر را افزایش میدهد، سردرد را تسکین می دهد در گرم مزاج ها مقوی نیروی جنسی است و برای ازدیاد اسپرم مؤثر می باشد.

مضرات:

1. زنان حامله
2. آسم (پنبه دانه)
3. کلیه (پنبه دانه)
4. سردرد (پبنه دانه)
5. سمی (پوست پنبه روغن گرفته، کنجاله)