نام های دیگر: ثومف صارمساق، صارمیساق، سیر خوراکی، تریاق روشنایی، فوم، اسکندروس، ایل، الیوم، اسکرودون، تریاق روستا، لهسن، بدبوی پرخاصیت، معجون فقیران (لقب جالینوس)
نوع گیاه: بوته
نام خانواده: لاله
قسمت مورد استفاده: بولب
مزاج: گرم و خشک، درجه 3- 2
مصلح: پختن در آب و نمک، روغن بادام، کره، گشنیز، سکنجبین، انار ترش.
مقدار و دستور مصرف: 4 الی 2 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده یا همراه با غذا
ترکیب شیمیایی: در هر صد گرم از غدههای قابل خوردن سیر خام مواد زیر موجود دارد: آب ۶۱ گرم پروتئین ۶ گرم مواد چرب ۲۰ گرم – هیدراتهای کربن ۲۹ گرم – خاکستر 1.5 گرم – کلسیم ۲۹ میلی گرم – فسفر ۲۰۲ میلی گرم آهن 1.5 میلی گرم – سدیم ۱۹ میلیگرم – پتاسیم ۵۲۹ میلی گرم – تیامین 0.25 میلی گرم ریبوفلاوین 0.08 میلی گرم نیاسین ۵۰ میلی گرم گلوکزید گوگرددار دی الیل دی سولفید الیل پروپیل دی سولفید الیساتین لیک – اکیساتین دو – الیسین – آهوان ویتامینها A خیلی کم ۱۵ میلی گرم در آن وجود دارد.
مشخصات: غده ی زیرزمینی گیاهی است از خانواده ی Liliaceae ،پایا ،علفی یک ساله و برگهای آن نواری به رنگ سبز تیره میباشد گلهای آن ،کوچک به رنگ صورتی یا مایل به سبز است که به صورت یک چتر در انتهای ساقه ی استوانه ای گل دهنده به ارتفاع ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر ظاهر می شود. دانه های آن سیاه میباشد. قسمت زیرزمینی اش متورم است که ریشک هایی از آن بیرون آمده و این تورم همان سیر است هر غدهی متورم سیر ۱۰ تا ۱۲ دانه سیر یا حبهی سیر دارد که روی هر حبه و روی همه ی آنها را پوششی سفید یا صورتی رنگ پوشانیده است سیر به طور کلی دو نوع می باشد؛ سیر سفید، سیر صورتی. چون خواص اصلی سیر مربوط به مواد گوگردی آن است که در حرارت کم تبخیر می شوند، اثرات دارویی سیر پخته و سرخ شده (به خصوص هرچه بیشتر حرارت بیند) به مراتب کمتر از سیر خام است. با توجه به وجود مواد گوگردی موجود در سیر ترشی، این محصول قطعاً خواص سیر را خواهد داشت، ولی تغییرات آن با گذشت زمان یا عوامل دیگر مورد مطالعه قرار نگرفته است. چون مواد موثر در اثر له شدن سیر آزاد شده و تغییراتی در فرمول و اثر آنها ایجاد می شود، خوردن سیر به صورت حبه (بلعیدن به صورت حبه یا قطعات درشت) تأثیر چندانی نسبت به سیر جویده و له شده نخواهد داشت و به همان حال دفع می شود. سیر نواحی مختلف دارای مقادیر متفاوتی از مواد موثر است که بیشتر آنها مورد تجزیه دقیق قرار نگرفته اند؛ ولی می توان گفت هرچه بوی سیر بیشتر باشد، مواد گوگردی آن بیشتر و اثرات آن به مراتب قوی تر است. پودر سیر در صورتی که خیلی کهنه نباشد، دارای خواص مشابه سیر تازه است. با توجه به اینکه بوی سیر که از دهان استشمام می شود مربوط به دفع مواد گوگردی (مواد موثر) آن از طریق ریه است، بنابراین ماده موثری که بتواند این بو را برطرف کند، وجود ندارد. تنها بعضی از مواد خوشبو کننده دهان مانند قهوه و جعفری تا حد کمی تأثیرگذار هستند. اگر سیر حرارتی بیش از 120 درجه سانتی گراد ببیند، خاصیت ضد مکروبی آن از بین می رود.
خواص:
- صفرابر
- ادرار آور
- عرق آور
- دافع بلغم
- درمان فلج
- درمان آسم
- درمان گواتر
- درمان صرع
- درمان آرتروز
- تقویت بینایی
- درمان پورپورا
- درمان اسهال
- ضد حساسیت
- درمانخستگی
- درمان استسقاء
- درمان مننژیت
- درمان گلو درد
- درمان سیاتیک
- درمان آنفولانزا
- درمان اضطراب
- درمان فراموشی
- درمان قند خون
- درمان زخم معده
- درمان سل ریوی
- درمان تب مزمن
- درمان بی خوابی
- درمان خلط غلیظ
- درمان مسمومیت
- درمان سیاه سرفه
- درمان چربی خون
- درمان (اشتها آور)
- درمان اسهال خونی
- درمان التهاب مغزی
- درمان کلسترول بالا
- درمان سرماخوردگی
- درمان پا درد (ضماد)
- درمان تصلب شرایین
- درمان زرد زخم مالش
- درمان کمردرد (ضماد)
- دفع مسمومیت نیکوتین
- درمان همهمه در گوش
- درمان تورم غدد لنفاوی
- درمان بیماریهای قلبی
- تقویت کننده لثه (مالش)
- درمان زخم های واریسی
- افزایش دهنده طول عمر
- دارای آنتی بیوتیک طبیعی
- حل کننده مواد جامد خون
- تقویت کننده نیروی جنسی
- درمان اگزما (مرهم با عسل)
- درمان سرخی پوست (مالش)
- دارای ترکیب ضد انعقاد خون
- درمان عفونت مجاری ادراری
- درمان قطره قطره آمدن ادرار
- درمان برص (ضماد با نشادور)
- درمان واریس (شب مک بزنید)
- درمان سوء هاضمه (صبح ناشتا)
- درمان نقرس و اسید اوریک بالا
- درمان قاعدگی (هر روز یک عدد)
- درمان گرفتگی صدا (افشرده سیر)
- درمان فشار خون (روزی یک عدد)
- درمان چسبندگی پلاکت های خون
- درمان کیسه صفرا (کم مصرف کنید)
- درمان پلتور (افزایش تمام عناصر خون)
- درمان رماتیسم (رژیم با آب لیموی تازه)
- درمان سرطان ها (خوردن تزریق زیر جلدی)
- از بین برنده موی سفید و موخوره (با روغن بمالید)
- درمان حصبه (ضماد به پا با کمی آب مخلوط کنید)
- درمان درد دندان (مضمضه کردن پخته آن با کندر)
- درمان ایدز (پوست سیر در الکل بهصورت الکالاتور)
- درمان بزرگی شکم (با هویج و زیتون بپزید و میل کنید).
- درمان بواسیر کوبیده در روغن بجوشانید تا نصف شود بمالید.
- اگر با زیره پخته و خورده شود برای تقویت دندانها مفید است.
- درمان کری در اثر روماتیسم (پنبه آغشته به سیر در گوش قرار دادن)
- درمان مننژیت (استنشاق کپسول سیر پیشگیری از سکته مغزی می کند).
- ضماد سوخته ی آن با عمل برای رفع خون مردگی زیر پلک چشم نافع است.
- موثر در سیاه کردن مو (خصوصاً در خاک دارای منگنز کاشتن و از آن استفاده کردن)
- آن را بکوبید و با نمک مخلوط کنید و ضماد نمایید. گزیدگی عقرب را درمان می کند.
- دارای ماده ضد انعقاد خون و ورم روده و التهاب راست روده (ضماد سیر پخته و شراب)
- درمان کچلی (در آب رنده کنید و دست ها را آغشته و پوست سر را محکم ماساژ دهید)
- درمان سرفه های خشک (یک مشت سیر خورده شده در ظرفی در اتاق بخور داده شود)
- هر شب آن را در نشادر بکوبید و ضماد کنید برص یا لکهای سفید بدن را برطرف میکند.
- اگر بیش از یک ساعت روی موضع ،بماند ایجاد سوختگی یا زخم یا جوش یا تاول میکند.
- کم کننده خلط سینه و چرک ریه (شام و قبل از خواب خوردن آن و کمی شراب بعد از آن)
- تقویت و نیرو افزا (در مصر قدیم به برده هایی که در ساخت هرم کار میکردند داده می شد)
- آن را نرم بکوبید و با پی یا روغن زیتون ضماد کنید برای تحلیل تومورهای سرد اثر قوی دارد.
- دارای سلنیوم، مس، آهن، روی، قلع، کلسیم، منگنز، آلومینیوم، فسفر و ویتامین های a b c d
- یک حبه سیر کوچک را دو قسمت کنید و طرف مغز آن را ضماد نمایید. ماشک یا جوش پلک یا گل مژه را درمان می کند.
- درمان انگل روده (پوست بکنید و ۲۰ دقیقه بجوشانید و بنوشید و تا ظهر چیزی نخورید و به مدت ۷ روز این کار را تکرار کنید).
- مقداری از آن را خوب بکوبید در پارچه ی نازک بپیچید و روی موضع گذارید و پس از یک ساعت بردارید. درد نقرس را تسکین میدهد.
- آن را رنده کنید و با کره ی بی نمک در حفره ی دندان گذارید درد دندان که از پوسیدگی یا از سردی و رطوبت باشد را ساکت می کند.
- قبل از هر حمام سیر کوبیده را بر ستون فقرات یک ساعت ضماد کنید و پس از یک ساعت به حمام بروید لاغری و ضعیفی زیاد را درمان می کند.
- اگر زالو در حلق مانده باشد کمی آب آن را با مقداری آب مخلوط کرده و غرغره کنید و مقداری را هم اندک اندک بخورید آن را کنده و خارج می کند.
- آن را در روغن تازه ی حیوانی بریان ،کنید بعد با عسل مخلوط کرده بخورید. در افراد سرد مزاج برای تقویت نیروی جنسی و افزایش تولید اسپرم نافع است.
- کمی آب سیر را با روغن وازلین مخلوط کنید و کمی حرارت دهید و بعد از سرد شدن روی سینه و پشت خوب ماساژ دهید. سرفه را تسکین میدهد و درد سینه را درمان می کند.
- چهار بار در روز یا رنده شده ی آن را ضماد کنید یا یک حبه سیر پخته را تا گرم است روی موضع گذارید و هر شب و هر روز تا بهبودی کامل ادامه دهید میخچه و زگیل را درمان می کند.
- برای دفع کردن کرم معده و روده ی اطفال از حبههای سیر گردنبندی درست کنید و روی یک لباس نازک به گردن طفل بیاویزید و در تمام سوپ و غذاهایی که برای او درست میکنید یک حبه سیر بیندازید.
- هر روز صبح دو حبهی آن را در یک فنجان شیر بجوشانید و تا گرم است آن شیر را بنوشید اخلاط سینه و عفونت ریه را برطرف میسازد سینه را نرم میکند سیاه سرفه، آسم یا تنگی نفس برونشیت و دیفتری یا حناق را درمان می کند.
- روزی دوبار هر مرتبه ۲۵ گرم از آن را در یک لیوان آب یا شیر بیست دقیقه بجوشانید و بخورید و تا ظهر هیچ چیز دیگری نخورید. انواع انگل معده و روده را از بین میبرد برای دفع کرم کدو آن قدر همه روزه تکرار کنید تا تمام کرم خارج شود.
- همیشه شب و روز دایم دو حبه سیر را در دهان نگه دارید سل ریوی را درمان میکند یک تکه ی کوچک از آن را در گاز یا پارچه ای نازک بپیچید و در گوش بگذارید ورم گوش را درمان می کند کری گوش را که از روماتیسم باشد درمان میکند.
- ۵ سی گرم رنده شده ی آن را در یک ربع لیتر الکل ۹۰ درجه به مدت ۴۵ روز بخیسانید و به مدت شش ماه هر روز قبل از ناهار و شام هربار سه قطره از آن الکل را با کمی آب مخلوط کنید و بخورید و هر روز رنده شده ی آن را به موضع بمالید و پس از یک ساعت بشویید روماتیسم کهنه و مزمن را درمان میکند.
- آن را بخورید ،محرک، معرق، تونیک، بادشکن، مقوی مسکن، آرام بخش برای معده و کلیه و ضدعفونی کننده است سرماخوردگی را برطرف می سازد التهابهای زکامی بینی، ضعفهای ناشی از آفتاب زدگی و ورم روده را درمان می کند رطوبت معده و مسمومیت های غذایی را از بین می برد، تنظیم کننده ی اعمال دستگاه گوارش است ضد نفخ ضداسهال اشتها آور، ضداسپاسم، ضد سوزش معده و آسان کننده ی هضم غذا، ضد میکروب، ضدویروس و ضدقارچ میباشد از بروز سرطان پیشگیری میکند پیاز مو را تقویت می نماید و از ریزش آن جلوگیری و از سفید شدن مو پیشگیری می کند و سفید شدگی موها را برطرف می سازد برای دفع سنگ کلیه مفید است عادت ماهانه را باز می کند بازکننده مویرگ های پوست بدن است و بدان سبب پوست بدن را شفاف و گلگون می کند پایین آورنده چربی های خون کلسترول تری گلیسرید می باشد با اتساع عروق سبب پایین آمدن فشار خون می شود قند خون را پایین می آورد گاز هیدروژن موجود در خون را کم میکند از الحاق فیبرینوژن خون به پلاکت جلوگیری کرده و مانع لخته شدن خون می شود که با جلوگیری از لخته شدن خون و رقیق کردن آن باعث پیشگیری از سکته قلبی میشود رطوبات اطراف اعصاب و مفاصل را جذب کرده و در بهبودی درد مفاصل کمک موثری میکند برای سلامتی بدن بسیار مفید است برای تصفیهی آواز و حلق رفع فراموشی رعشه و اکثر بیماریهای عصبی مفید میباشد ،سیاتیک فلج لقوه و درد لگن خاصره را درمان میکند برای رفع قطره قطره ادرار کردن و تسکین تبهای کهنه مفید است در مقابل سم گزیدگی مار رتیل و حشرات ضد سم خوبی می باشد.
- سیر دارای اثرات بسیار متنوع و مهمی از جمله اثرات ضد میکروبی، ضد قارچ، ضد ویروس، ضد سرطان، کاهش پر فشاری خون، کاهش چربی خون، کاهش کلسترول و کاهش چسبندگی پلاکت ها است. اثرات ضد میکروب: مطالعات از 1944 به بعد بر روی عصاره سیر و آلی سین نشان می دهد که این مواد با غلظت کم دارای خاصیت قوی ضد گونه های استافیلوکوک، گونه یا استرپتوکوک، باسیل ها، گونه های بروسلا و گونه های ویبریو هستند. در مطالعات جدید خاصیت ضد میکروبی سیر با آنتی بیوتیک ها از جمله پنی سیلین، استرپتوماسین، کلرامفنیکل، ارترومایسین و تتراسیکلین مقایسه شده است. این مطالعه و مقایسه حاکی از اثرات قوی ضد میکروبی سیر بوده است. همچنین استفاده از سیر باعث کاهش چشمگیر کلی فرم ها و میکروارگانیزم های غیر هوازی در مدفوع می شود. اثر ضد قارچ: سیر یک ضد قارچ قوی در داخل و خارج از بدن است. در آزمایش های کلینیکی اثرات ضد کاندیدا آلبیکنس به طوری قوی مشخص شده که این اثر به مراتب از نیستاتین، ویوله ژانسین و شش ضد قارچ دیگر قوی تر بوده است. عصاره آبی سیر در داخل بدن، حتی با غلظت یک صدم، اثرات خوبی بر قارچ های پوستی از جمله تینئاکورپوریس، کاپی تیس و کروریس نشان داده است. در چین، یک مطالعه بیمارستانی درمانی نشان داد که سیر در درمان کریپتوکاوکال مننژیتیس، موثر است، این قارچ یکی از جدی ترین و منتشرترین عفونت های قابل توجه است. اثر ضد کرم: عصاره سیر اثر خوبی روی بعضی کرم های مزاحم دستگاه گوارش، از جمله آسکاریس و کرم های قلاب دار می گذارد. اثر ضد ویروس: آزمایش ها بر روی حیوانات، از جمله موش نشان داده است که عصاره سیر ضد ویروس آنفولانزا، هرپس و چندین ویروس دیگر اثرات خوبی اعمال می کند. اثر ضد سرطان: سقراط دانشمند مشهور یونان، مصر سیر را به عنوان ضد سرطان توصیه کرده است و امروزه آزمایش ها بر روی انسان و حیوان این اثر را تأیید کرده و چندی ترکیب موجود در سیر این اثر را به طور چشمگیر نشان داده اند. همچنین اثر ضد سرطانی سیر با مطالعه در آمارهای زیاد مصرف کنندگان سیر در اقوام مختلف جهان به اثبات رسیده است. یکی از مکانیسم های اثبات شده، تأثیر سیر در جلوگیری یا تشکیل نیتروزآمین است. نیتروزآمین جسمی است که در مرحله هضم و تغییرات مواد غذایی در بدن تولید می شود و یکی از قوی ترین مواد سرطان زا به شمار می رود. اثرات قلبی و عروقی: یکی از اثرات بسیار مهم سیر محافظت از سیستم قلبی و عروقی و جلوگیری از امراض آن است. مطالعات نشان می دهد که سیر و فرآورده های آن در جلوگیری از مرگ و میر مربوط به بیماری های قلبی و عروقی بسیار موثر هستند. خواص سیر در این زمینه به قرار زیر است: کاهش کلسترول: بر اساس مطالعات زیاد دوسوکور با دارونما، کلسترول بالای 200 با مصرف مقادیر معینی سیر به حد طبیعی می رسد. میزان 10 میلی گرم آلی سین یا معادل آن سیر می تواند باعث کاهش ده درصدی LDL و افزایش 15 درصدی HDL و کاهش 15 درصدی تری گلیسریدها شود. کاهش پر فشاری خون: این خاصیت سیر در انسان و حیوانات به خوبی مورد تأیید قرار گرفته است. هفت آزمایش دوسوکور و یک آزمایش یک سوکور که جمعاً 415 بیمار در آن شرکت داشتند، مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی از پودر سیر استاندارد حاوی 1.3 درصد آلی این به میزان 900 الی 600 میلی گرم (معادل 2.7 الی 1.8 گرم سیر تازه) روزانه استفاده شد. این مطالعه طی 3 الی 1 ماه نشان داد که به طور متوسط 11 میلی متر جیوه فشار سیستولی و 5 میلی متر جیوه فشار دیاستولی کاهش می یابد. بررسی همان نتایج نشان داد که مصرف سیر می تواند 25 الی 20 درصد حملات قلبی را کاهش دهد. کاهش چسبندگی پلاکت ها: در یک مطالعه بر روی 120 نفر با مصرف روزانه 900 میلی گرم پودر خشک سیر (شامل 1.3 درصد آلی این)، به مدت چهار هفته در مقایسه با دارونما، چسبندگی پلاکت ها در گروه مصرف کننده سیر از بین رفته بود. چسبندگی پلاک تنها از عوامل امراض قلبی، حمله و تنگی و تصلب شرائین است. جلوگیری از اکسید شدن LDL: یکی از مشکلات تصلب شرائین (تنگی عروق)، کاهش LDL به علت اکسیداسیون آن است. ویتامین C,E و بتاکاروتن ها از این اکسیداسیون جلوگیری می کنند. تا چندی قبل مطالعه مستندی درباره این خاصیت سیر وجود نداشت. مطالعات اخیر این اثر را در سیر اثبات کرد و سیر همچون مواد ذکر شده دارای خاصیت جلوگیری از اکسیداسیون LDL و در نتیجه افزایش آن در خون است. کاهش قند خون: سیر و آلی سین کاهش دهنده قند خون هستند. مطالعات جدید افزایش متابولیسم کبدی، افزایش ترشح انسولین و جلوگیری از غیر فعال شدن انسولین توسط بعضی مواد از جمله مکانیسم های آلی سین موجود در سیر را تأیید کرده است.
مضرات:
- نفخ
- کلیه
- معده
- قلب
- مثانه
- بواسیر
- طحال
- خنازیر
- سردرد
- یبوست
- دل درد
- درد رحم
- سوءهاضمه
- بعد از سکته
- ضعف شدید
- عدم جذب ید
- بوی بد دهان
- یرقان نوزادی
- معتادان تریاک
- خون (زیاده روی)
- صفرا (زیاده روی)
- مادران شیرده و حامله
- جوش صورت و کنار چشم
- بچه های زیر ۲ سال (خام)
- ناراحتی های پوستی تیروئید
- ورم پروستات به صورت سیر داغ
- در افراد گرم مزاج ایجاد تشنگی می کند و نیروی جنسی را ضعیف می نماید، مصرف آن برای اشخاصی که دستگاه جهاز هاضمه ی آنها تحریک می شود مجاز نیست زنان باردار و شیرده و اشخاصی که که شکم روی دارند و اطفال کمتر از ۵ سال نباید آن را مصرف کنند بر اثر زیاد ماندن سیر روی بدن پوست تاول دار و زخم می شود.
نکته:
- هنگام ریختن در غذا بعد از خرد کردن آن ۱۵ دقیقه صبر کنید سپس آن را اضافه کنید و با این کار با فعل و انفعالات خود در مقابل گرما مواد خود را از دست نمی دهد.
