نام های دیگر: زغال، زغال حیوانی.

اشکال زغال فعال: صابون زغال فعال: صابون زغال فعال یکی از محصولاتی است که برای رفع مشکلات پوستی مورد استفاده قرار می گیرد. این صابون به عنوان یک داروی موثر برای تمیز کردن و شفاف سازی پوست معرفی می شود. بزرگسالان می توانند برای باز شدن منافذ پوست و خلاص شدن از شر آکنه، از صابون زغال فعال استفاده کنند. این به جلوگیری از آکنه و رفع جای جوش ها کمک می کند. استفاده از صابون های خشن و قوی برای افرادی که پوست حساس و خشکی دارند، توصیه نمی شود. صابون زغال فعال بسیار ملایم است و می تواند جایگزین مناسبی برای صابون های حاوی سولفات که پوست را زبر و تحریک می کنند، باشد. مواد شیمیایی و معطری که برای ساخت صابون استفاده می شود، PH پوست را مختل می کند و ممکن است برای کسانی که پوست حساسی دارند مشکل ساز باشد. توجه داشته باشید که زغال فعال خواص جادویی ندارد و برای داشتن پوستی سالم و زیبا، داشتن عادات سالم مراقبت از پوست نیز ضروری است. در کنار استفاده از زغال فعال، پوست خود را تمیز و مرطوب نگه دارید و برای مبارزه با آکنه، از ترکیبات مفیدی مانند آلوئه ورا و استیل سالیسیلیک اسید استفاده کنید تا از شر آکنه های پوست خلاص شوید. قرص و کپسول های زغال فعال: قرص و کپسول زغال فعال، بندرت برای پوست استفاده می شود. معمولاً از کپسول های زغال فعال برای درمان سوء هاضمه و نفخ شکم استفاده می شود. با این حال دفع سموم از بدن در نهایت باعث بهبود سلامتی و شفافیت پوست می شود. تجمع سموم و فشار ناشی از رادیکال های آزاد، استرس سلولی ایجاد می کند که منجر به پیری زودرس می شود. پودر زغال فعال (رایج ترین): از پودر زغال فعال معمولاً برای ساخت اسکراب (لایه بردار) و ماسک صورت جهت پاکسازی پوست استفاده می شود. اکثر این محصولات به صورت پودر ریزی ساخته می شوند که استفاده از آن برای پوست حساس و لطیف صورت مناسب است. می توانید از این پودر برای از بین بردن جوش های پوستی، گزش یا نیش حشرات و حتی به عنوان دئودورانت استفاده کنید.

مقدار و دستور مصرف: میزان زغال مصرفی یک دهم سم خورده شده می باشد. مصرف ۱۵ تا ۵۰ گرم زغال فعال برای بزرگسالان مجاز است و برای کودکان می توان نصف این مقدار یعنی تا ۲۵ گرم را به صورت آبدوغ در آورد و به آنها خوراند. بعضی از زغال های طبی دارای طعم و مزه هستند؛ اما این گونه زغال ها قدرت جذب و اثر بخشی کمتری دارند. برای از بین بردن نفخ معده می توان حدود ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی گرم از آن را بعد از غذا و یا با اولین نشانه های ناراحتی مصرف کرد این میزان را میتوان به دفعات تا معادل ۴ گرم در شبانه روز استفاده نمود. مدت هاست تأثیر زغال بر کاهش چربی موجود در خون بیماران اورمی مشخص شده و مطالعات انجام شده نیز حاکی از آن است که مصرف مداوم زغال فعال چربی خون افراد اورمی و دیابتی را کاهش میدهد. در افراد دارای کلسترول بالا مصرف روزی سه نوبت و هر بار ۸ گرم زغال فعال به مدت چهار هفته باعث کاهش کلسترول و LDL به میزان ۲۵ و ۴۱ درصد و افزایش ۱۹ و بالا رفتن نسبت HLL به LDL می شود. البته مطالب زیادی در مورد اینکه چگونه زغال چربی خون را پایین می آورد. هنوز ارائه نشده است. در سال های اخیر، مقاله های زیادی درباره ی پادزهر بودن زغال در انواع مسمومیت ها به چاپ رسیده است. همچنین در مورد میزان دقیق مصرف زغال فعال و اینکه آیا به تنهایی مصرف شود یا قبل از آن شربت ایپکا استفاده گردد، درباره ی نحوه ی ماساژهای شکمی و نیز درجه حرارت محلول شست و شوی معده بحث هایی وجود دارد ولی به هر حال خارج کردن مقداری از سم قبل از خوراندن زغال توصیه می شود؛ زیرا ممکن است زغال نتواند تمام سم مصرف شده را جذب کند حداکثر میزان زغالی که بزرگسالان می توانند استفاده کنند ۵۰ تا ۱۰۰ گرم و برای کودکان نصف این مقدار است. معیار دیگر این است که به ازای هر کیلو وزن ۱ گرم زغال مصرف شود. توصیه می شود پس از مصرف زغال مسهل استفاده شود تا سموم زودتر از بدن دفع شوند.

مشخصات: زغال از پیرولیز و اکسید کردن مواد آلی با حرارت زیاد به دست می آید زغال حیوانی از استخوان گوشت خون و دیگر مواد حیوانی و زغال فعال از چوب گیاهان و سبزیجات و در آمیختن با مواد مختلف برای افزایش قدرت جذب آن تهیه می شود زغال بی شکل، از احتراق ناقص گازهای طبیعی، چربی روغن ها و یا رزین ها به دست می آید. شیمی: شیمی زغال بسیار پیچیده است، اما خالص ترین نوع زغال ها از کربن می باشد. البته کمی ناخالصی که هنگام سوختن ناقص ایجاد می شود در آن وجود دارد که تشخیص آنها مشکل است. در تهیه ی زغال طبی حداکثر کوشش به عمل می آید تا کمترین وزن آن بیشترین سطح جذب را داشته باشد. قدرت جذبی بالای زغال با ترکیباتی از جمله اکسید کربن اکسیژن هوا بخار، اسید سولفوريك، کلرور روی و اسید فسفریک در دمای زیاد بین ۵۰۰ تا ۹۰۰ درجه ایجاد می شود. این عمل باعث کاهش ناخالصی های زغال و كوچك شدن ذرات و در نتیجه سطح جذبی بیشتر آن می گردد. يك میلی لیتر از کربن تغییر یافته و فعال شده ی طبی سطحی معادل ۱۰۰۰ متر مربع دارد. زغال طبی و یا فعال شده به رنگ سیاه بی بو بدون مزه و بدون هیچ گونه ماده ی زیر می باشد. این نوع زغال در آب و حلال های عادی حل نمی شود ولی با تکان دادن به صورت معلق در می آید. انواع زغال کاربردهای دیگر نیز دارند مثلاً بعضی به عنوان بوگیر و یا برای رنگبری بعضی مواد به کار می روند. بعضی زغال ها در ماسک های تنفسی برای جذب و دفع بعضی از گازهای سمی استفاده می شوند. زغال خوراکی باید طبی باشد تا هیچ گونه آلودگی به همراه نداشته باشد. در گذشته برای تهیه باروت از زغال چوب استفاده می کردند، به این دلیل که به صورت عایق عمل می کرده و حرارت را به صورت خیلی ضعیف هدایت می کرده است. زغالی که امروزه استعمال می شود، همان زغالی است که در جریان جنگ جهانی اول کشف شد، دانشمندان به این مساله پی برده بودند که اگر زغال را در معرض حرارت شدید قرار دهند، نیروی جذب گاز در آن افزایش پیدا خواهد کرد، از زغالی که به این روش تهیه می شد، برای ساخت ماسک ضد گاز مورد استفاده قرار می گرفت. امروزه این نوع زغال را زغال زنده می نامند. در حال حاضر، تهیه زغال زنده به این صورت است که بخار بسیار گرمی را از میان زغال عبور می دهند و بدین وسیله سوراخ های اسفنجی آن بیشتر خواهد شد؛ در صورتی که گازهای سمی از میان این نوع زغال عبور کند، مولکول های گازهای سمی بر روی سطح زغال زنده نشسته و در نتیجه از بین خواهند رفت. از جمله خواص زغال زنده، این است که می تواند گازهای سمی را به مقدار زیاد جذب کند، اما توانایی آن در جذب اکسیژن اندک می باشد، بنابراین در ماسک های ضد گاز زمانی که به صورت زده می شوند، شخص می تواند به راحتی اکسیژن را دریافت نموده و از تنفس گازهای سمی در امان بماند. امروزه یکی از مرغوب ترین زغال هایی که تهیه می شود، زغال جهرم می باشد که علت تفاوت این نوع زغال با زغال های دیگر، طریقه بدست آوردن آن می باشد؛ عدم استفاده از آتش مستقیم، عدم استفاده از سوخت های فسیلی و نیز استفاده از شلتوک (پوسته برنج) از سه شیوه تهیه زغال جهرم می باشند که آن را از دیگر زغال ها متمایز کرده است.

خواص:

1. استفاده از زغال در الیاف پارچه: با توجه به آنتی باکتریال بودن زغال از این ماده در الیاف پزشکی به که مهمترین آن در ماسک های پزشکی استفاده زیادی می شود.
2. خاصیت آنتی باکتریال: زغال های اکتیو دارای خاصیت آنتی باکتریال هستند از این رو از ماده موثره آن که کربن اکتیو است به عنوان ماده ضد باکتریال در خمیر دندان ها استفاده می شود.
3. خاصیت چربی زدایی: زغال به دلیل جذب چربی ها باعث می شود چربی های رو ظروف از بین بروند به همین دلیل در شوینده ها از این ماده استفاده می گردد. در قدیم برای پاک کردن ظروف چرب از خاکستر زغال استفاده می شد.
4. جذب مواد مضر از کبد: همانطور که در بالا به آن اشاره شد زغال دارای کربن اکتیو است، این کربن اکتیو باعث جذب مواد مضر می شود به همین جهت مصرف نوشیدنی های زغالی به در دوز های مشخص می توان به بهبود کبد کمک نماید.
5. چربی اضافه ی پوست را از بین می برد: کربن موجود در زغال فعال، ناخالصی های پوست را از بین می برد. زغال فعال می تواند چربی اضافه ی پوست را از بین ببرد و آن را متعادل کند. برای بیرون کشیدن سموم از زیر سطح پوست، از ماسک صورت زغال فعال استفاده کنید.
6. کمک به گوارش و هضم غذا: در تحقیقی که توسط مجله تخصصی پزشکی آمریکایی Journal Gastroenterology انجام شد، نشان داد که با استفاده از زغال فعال می توان میزان گاز های معده و روده که باعث نفخ می شود را بطور چشمگیری کاهش دهد.
7. کاهش میزان الکل در خون، کاهش کرلسرول بد خون: یکی دیگر از خواص زغال فعال یا همان زغال اکتیو کاهش الکل در خون انسان است. این ماده باعث می شود میزان الکل موجود در خون تا میزان بسیار زیادی کاهش یابد. طی تحقیقات مختلفی که دانشمندان درباره فواید و خواص کربن اکتیو در زغال ها داشته اند مشخص گردید مصرف زغال محلول به میزان میانگین ۳۰ درصد کلسترول خون را کاهش میدهد.
8. درمان جوش و آکنه: با مسدود شدن فولیکول های مو در زیر سلول های مرده پوست و چربی، آکنه ایجاد می شود. قرار گرفتن زغال فعال روی پوست، موجب جذب تمام آلودگی ها و روغن های صورت می شود. این به باز شدن منافذ پوست و افزایش گردش هوا کمک می کند. همین امر به شما کمک می کند تا از شر آکنه، جوش های سر سفید و سرسیاه و جای آنها خلاص شوید. زغال فعالمیزان ترشح چربی در پوست‌های چرب را کنترل کرده و مانع از ایجاد جوش و آکنه می‌شود.
9. شستشوی پوست و بهبود زخم ها: همانطور که در موارد بالا به آن اشاره گردید زغال خاصیت آنتی باکتریال دارد، از جمله دیگر فواید زغال جذب مواد و سموم مضر است، این دو ویژگی باعث آن شده است که استفاده از زغال در ساخت ماسک های صورت رونق بگیرد. دانشمندان در بررسی های انجام شده به این نتیجه رسیده اند که زغال زمان بهبود زخم های پوستی را کاهش می دهد. به همین دلیل در الیاف پزشکی از این ماده موثر استفاده می شود. زغال فعال دارای ذرات ریزی است که به عنوان یک ماده لایه بردار ملایم عمل می کند. بنابراین به روشن شدن پوست و از بین بردن لکه ها و زخم ها کمک می کند.
10. اندازه منافذ را کاهش داده و پوست را پاکسازی می کند: وجود روغن، کثیفی و سلول های مرده در منافذ پوست، آنها را بزرگتر و قابل مشاهده می کند. همانطور که می دانید، زغال فعال می تواند به هر چیزی متصل شود و ناخالصی ها را به خود جذب کند. به این ترتیب می تواند به پاکسازی منافذ پوست کمک کند.
11. تحریکات و گزگز پوست را تسکین می دهد: برای از بین بردن سوزش و تسریع در بهبودی پوست تحریک شده و بریدگی های جزئی، زغال فعال را روی پوست قرار دهید. همچنین برای بیرون کشیدن سموم و ترکیبات عفونی از جای نیش و گزش حشرات، زغال فعال را روی محل آسیب دیده پوست قرار دهید.
12. خواص ضد پیری دارد: پیری یک بخش طبیعی از چرخه ی زندگی است. اما گاهی اوقات ممکن است زودتر از زمان مورد انتظار اتفاق بیفتد. پیری زودرس می تواند ناشی از تغذیه، تغییرات محیطی و آلودگی های موجود در محل کار و محیط زندگی باشد. تجمع سموم و مواد شیمیایی می تواند باعث آسیب به پوست و عملکرد نادرست اعضای بدن شود. زغال فعال خاصیت ضدپیری و سم زدایی دارد. بنابراین با استفاده ی منظم از آن، می توانید روند پیری را آهسته کنید و آن را به تأخیر بیندازید.
13. درمان مسمومیت های شدید: زغال فعالبه دلیل داشتن خواص آنتی ‌باکتریال در مسمومیت‎‌های حاد به عنوان ماده‌ای سم ‌زدا به کار می‌رود. زغال طبی در مسمومیت های شدید به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. بهترین نوع زغال دارای سطحی وسیع است که می تواند بسیاری از کمپلکس ها را جذب کند این ماده قابل جذب سيستميك در بدن نمی باشد. به همین دلیل مانع جذب بسیاری از مواد سمی در بدن می شود. اصولاً زغال را همراه با مواد مسهل تجویز می کنند تا مواد سمی زمان کمتری در روده بماند. همچنین، آن را با مواد تهوع آور مانند ایپکا نیز استفاده می کنند. زغال فعال می تواند به عنوان پادزهری قوی برای بسیاری از سموم استفاده شود البته سمومی مانند. اسیدهای معدنی قلیایی ها و مواد محلول در اسیدهای معدنی از جمله تولیو نامید. از این قاعده مستثنا می باشند. همچنین کپسول هایی از زغال تهیه شده است که برای جلوگیری از نفخ و مشکلات روده و معده به کار می روند. این کپسول ها باید شش ساعت قبل و يا يك ساعت بعد از داروهای دیگر مصرف گردد تا مانع جذب آنها نشود.
14. طرز تهیه زغال: زغال ماده ای سیاه رنگ و اسفنج مانند است که به نوعی می توان آن را کربن خالص دانست. زمانی که چوب و یا برخی اندام های یک جانور می سوزد، در اثر حرارت زیاد، آب و گازهای نهفته موجود در آنها از دست رفته و در نتیجه جسم جامدی برجای خواهد ماند که به آن زغال می گویند. طریقه درست کردن زغال به دو صورت است: در روش اول برای بدست آوردن زغال، لازم است تا مقداری چوب و هیزم را بر روی هم انباشته و آنها را در هوای آزاد آتش بزنند. اگر چه قرن های زیادی است که از این روش در جنگل های اروپا استفاده می کنند، اما این روش معایبی هم دارد، از جمله اینکه در این روش از تهیه زغال، گازهای متصاعد شده از چوب در هوا پراکنده شده و هدر خواهد رفت. در روش دوم، چوب ها را بعد از جمع آوری، توسط نقاله هایی به کوره های مخصوصی منتقل کرده و آتش می افروزند، سپس دریچه تنور را بسته تا چوب ها در فضایی بسته به تدریج تبدیل به زغال شوند. در اینجا برخلاف روش قبل به منظور استفاده و جلوگیری از هدر رفتن گازهای متصاعد، بخشی تعبیه شده است که از طریق منافذی که به کوره راه دارد، به آنجا هدایت می شود و در آن قسمت گازها به شکل الکل، چوب، استون و اسید استیک در خواهند آمد.
15. طرز تهیه زغال فعال: آنچه شما نیاز دارید زغال چوب و مواد فعال ساز مثل کلرید کلسیم خوراکی یا بهداشتی یا آب لیمو می باشد. ابتدا مقداری زغال چوب کامل تهیه کنید و آنرا کاملاً با آب بشویید. (پوست نارگیل گزینه مناسبی برای درست کردن زغال فعال است). زغال را در یک کیسه محکم و دربسته قرار داده و با یک چکش آن را خرد کرده و کاملاً پودر کنید. با استفاده از یک صافی پودر زغال را الک کنید تا یک پودر یکدست و ریز بدست آید. اجازه دهید پودر زغال چوب به طور کامل خشک شود. پودر را از کیسه خارج کرده ودر یک ظرف قرار دهید و اجازه دهید بوسیله گردش هوا خشک شود. مطمئن شوید که کاملا” خشک شده است. (این مرحله حدود ۲۴ ساعت زمان لازم دارد). روش فعال سازی زغال: کلرید کلسیم و آب را در نسبت ۱ به ۳ ترکیب کنید. اگر شما کلرید کلسیم ندارید، می توانید آب لیمو را با همان نسبت کلرید کلسیم یعنی ۱ به ۳ جایگزین کنید. اسید سیتریک در آب لیمو زغال چوب را همانند کلرید کلسیم یا کلرید روی فعال می کند. مراقب باشید هنگام ترکیب این مواد؛ ترکیب ممکن است داغ شوند. شما برای پوشاندن سطح زغال نیاز به مقادیر کافی از ترکیب بالا دارید. برای مثال به ازای هر ۱۰۰ گرم کلرید کلسیم یا آب لیمو ۳۰۰ گرم آب مورد نیاز است. محلول کلرید کلسیم و پودر زغال چوب را با هم مخلوط کنید. پودر زغال چوب خشک را به یک کاسه شیشه یا فولاد ضد زنگ انتقال دهید. محلول کلرید کلسیم و آب  را به پودر اضافه کنید و آن را با یک قاشق هم بزنید. وقتی که مخلوط قوام آمد و خمیر شد، اضافه کردن مواد را متوقف کنید. روی کاسه را بپوشانید و به مدت ۲۴ ساعت کنار بگذارید و به آن دست نزنید. اجازه بدهید که تا جایی که ممکن است ترکیب خشک شود. در این مرحله ترکیب کمی نم دار است و کاملاً خشک نشده است. ترکیب بدست آمده را در یک ظرف فلزی تمیز به مدت ۳ ساعت روی حرارت گذاشته و آنرا بپزید. شدت و قدرت آتش باید بحدی باشد که بتواند آب را بجوشاند. (یعنی دمای حدود ۲۲۰ درجه فارنهایت یا ۱۰۴ درجه سانتیگراد). پس از سه ساعت در این دما، زغال چوب فعال می شود. نکته: کارکرد مواد فعال ساز یعنی کلرید کلسیم یا آب لیمو این است که سطح زغال را از هرگونه آلودگی یا ناخالصی پاک می کند و زغال باقی مانده کربن خالص است. محصول بدست آمده را حتماً در یک ظرف دربسته بدور از هرگونه تماس با آلودگی یا هوای بیرون قرار دهید تا خاصیت جذب کنندگی آن از بین نرود.

مضرات:

1. مصرف زغال ممکن است مشکلاتی برای روده و معده به وجود آورد.
2. عوارض تنفسی: تماس تصادفی زغال فعال با ریه ها می تواند منجر به ناراحتی تنفسی شود. این اثرات تنفسی بیشتر در بزرگسالان رخ می دهد.
3. عوارض جانبی متابولیک: مصرف دوزهای مختلف زغال فعال می تواند با سوربیتول ترکیب شود و این ترکیب باعث افت فشارخون، کمبود آب و شوک شود.
4. عوارض چشمی: اگر ذرات ساینده زغال فعال با چشم ها تماس پیدا کند، عفونت چشمی رخ می دهد. زغال فعال به صورت پودر است. بنابراین هنگام دست زدن به آن باید مراقب باشید تا با چشم تماس پیدا نکند.