نام های دیگر: عروق الصفر، عروق الصباغین، هرد، زعفران هندی، ریشه زعفران، کرمف عقیده هندی، کورکوسا، بقله الخاطیف.

نوع گیاه: بوته

نام خانواده: زنجبیل

قسمت مورد استفاده: ریزم

مزاج: گرم و خشک، درجه 3

مصلح: کاسنی، کاهو، خیار، آب لیمو، آب بالنگ

ترکیب شیمیایی: نشاسته – چربی – الکل – پی تولیل متیل کاربینول – ماده ی زینجی برین – زینجی برون – تورمرون – فلاندرن – کاروون – کتون – آلكالوئيد – رزین – کامفور – اسانس روغنی فزار – اسانس شامل والریانیک اسید کا پروئیک اسید ساجی ،نن کافور بور ،نئول تور ،مرول کورکومون ماده ی رنگی کورکومین.

مقدار و دستور مصرف: مقدار مصرف روزانه زردچوبه حدود 3 الی 1.5 گرم است که می توان در دوزهای نیم تا یک گرمی در سه نوبت مصرف کرد، همچنین بهتر است از فرآورده های استاندارد شده به عنوان دارو استفاده شود. همچنین برای مصرف دارویی زردچوبه، می توان آن را در کپسول های پانصد میلی گرمی ژلاتینی که در داروخانه ها به فروش می رسند پر و استفاده کرد. میزان مصرف زردچوبه به عنوان دارویی تا روزی 3 گرم برای اشخاص بالغ بلامانع است، در هندوستان گزارش هیایی مبنی بر مصرف روزانه 8 الی 10 گرم زردچوبه بدون اثرات جانبی در انسان به چاپ رسیده است.

مشخصات: زردچوبه ساقه ی زیرزمینی گیاهی است از خانواده ی زنجبیل Zingiberaceae، گیاهی است پایا که ارتفاع آن به یک ونیم متر می رسد. دارای ساقه ی زیرزمینی (ریزوم) متورم است که از آن چندین ساقه ی هوایی بیرون می آید. برگهای آن سبز روشن شبیه برگ موز به درازای نیم تا یک متر میباشد که در قسمت پایین ساقه بدون دمبرگ و در قسمت بالا برگهای کامل دیده می.شود. ساقه ی گلدار آن از بین برگها خارج میشود گلهای آن مجتمع و سنبله به رنگ زرد و تخم آن خیلی ریز و سیاه رنگ است تخم های آن اغلب بدون نطفه و عقیم اند این گیاه بومی نواحی شرقی شبه قاره هند و مناطق حاره ی جنوبی آسیا می باشد. برای نگهداری زردچوبه نباید از ظروف پلاستیکی استفاده کرد، بهترین ظروف آلومینیومی و شیشه های رنگی (قهوه ای) هستند، همچنین در ظرف باید کاملاً بسته باشد. ریشه و ریزوم زردچوبه که پودر نشده، در برابر حرارت مقاوم تر از پورد آن است، ولی چون بیشتر پودر زردچوبه به فروش می رسد، برای نگهداری طولانی مدت آن بهتر است در جای خنک نگهداری شود.

خواص:

1. معطر
2. محرک
3. ادرار آور
4. درمان نفخ
5. ضد التهاب
6. درمان یرقان
7. تقویت بینایی
8. درمان استسقاء
9. موثر در رشد قد
10. پاک کننده معده
11. درمان درد دندان
12. درمان احتان کبد
13. درمان سوءهاضمه
14. درمان کیسه صفرا
15. تصفیه کننده خون
16. موثر شفافیت چشم
17. درمان جرب (ضماد)
18. آنتی بیوتیک طبیعی
19. درمان سفیدی چشم
20. درمان کلسترول بالا
21. درمان اشتهای کاذب
22. درمان مشکلات طحال
23. درمان زخم های چرکی
24. درمان التیام زخم (پاشیدن)
25. درمان جوش های ریز معده
26. بالا برنده جریان گردش خون
27. درمان کک و مک (مالش با گل)
28. درمان خشک کردن زخم (مالش)
29. درمان ورم لوزه (غرغره با جوشانده)
30. درمان سرطان (معده، سینه و دهان)
31. درمان گلودرد (غرغره با جوشانده و نمک)
32. از بین برنده بوی چربی گوشت هنگام پخت
33. آب جوشانده ی آن برای رفع سوزش چشم نافع است.
34. اگر به صورت قرقره استفاده کنید برای رفع التهاب لثه مفید خواهد بود.
35. گرد آن در استعمال خارجی برای خشک کردن زخم ها و رفع درد و ورم آنها مفید است، می توان برای رساندن دمل ها مصرف کرد در موارد در رفتگی اعضاء مفید واقع می شود.
36. آن را در غذاهای روزانه مصرف کنید محرک، پیشاب آور تونیک، بادشکن، اشتها آور و تب بر است ضد اسهال و اسهال خونی می باشد خون را تصفیه می کند و انواع خونریزی را بند می آورد و جریان گردش خون را نیز افزایش می دهد و در حل کردن لخته خون یا بلادکلوتس اثر بارزی دارد، برای رفع بی نظمی در قاعدگی بسیار مؤثر است ترشح صفرا را از طریق کبد افزایش می دهد و اختلالات کبد را برطرف می کند و موجب انقباض کیسه صفرا می شود معده را تقویت می کند سرفه را تسکین می دهد برای افزایش دید چشم مؤثر است درد روماتیسم و دردهای پشت و کمر را تسکین میدهد سل و یرقان را درمان می کند جویدن آن در دهان برای تسکین درد دندان مفید است؛ خصوصاً اگر کمی تفت داده و گرم گرم جویده شود.
37. مهمترین خاصیت زردچوبه، خاصیت صفرآوری آن است، از دیگر خواص آن اثرات ضد التهاب، ضد سموم بعضی مارها، ضد ورم، ضد سمومی کبدی، ضد باکتری، ضد سرطان، ضد نفخ و مقوی معده می باشد. شرح بعضی خواص مهم آن عبارت اند از: ضد اکسیدان: این خاصیت مربوط به هر دو دسته مواد محلول در آب و چربی آن است، این خاصیت زردچوبه قوی تر از ویتامین E است. ضد سرطان: این خاصیت را مربوط به اثرات ضد اکسیدان مستقیم، یا از طریق خنثی کردن رادیکال های آزاد، یا خنثی کردن بعضی از مواد موثر کارسینوژن می دانند که در آزمایش های داخل و خارج از بدن به اثبات رسیده است. ضد ورم: خاصیت ضد ورم زردچوبه مشابه اثر کورتیزون یا فنیل بوتازون است. زردچوبه و بیماری قلبی و عروقی: زردچوبه دارای خاصیت کاهش کلسترول و جلوگیری از چسبندگی پلاکت ها است. زردچوبه و کبد: از نظر محافظتی اثراتی شبیه گلی سریزین یا سیلی مارین را ایجاد می کند. روده ای و معده ای: زردچوبه دارای اثر ضد نفخ و ازدیاد آنزیم های روده و معده است. مقدار زیاد آن ممکن است باعث زخم شود، ولی مصرف کم آن باعث افزایش ترشحات معده شده و از زخم حاصل از استرس، الکل و ایندومتاسین جلوگیری می کند. ضد میکروب: اسانس زردچوبه دارای خاصیت ضد میکروبی بسیاری از میکرواورگانیسم ها از جمله استافیلوکوک، استرپتوکوک، کلستریدیوم، سارسینا، کورینه باکتریوم و خاصیت ضد قارچی است.

مضرات:

1. قلب
2. صرع
3. چاقی
4. تلخی دهان
5. بدبویی عرق
6. خارش پوست
7. سرطان (زردچوبه هندی)