نام های دیگر ریواس: ریباس، ریواج، اشقون، زرنیلج، زیباش، یغمیضا، معمری، جگری، شکری.

نام های دیگر ریشه ریواس: ریشه ی ریوند ریشه ی بربر – ریوند – رواند . راواش – روبارب بیخ جگری – ریوند چینی ریوند تاتار.

مشخصات: گیاهی است چند ساله با ساقهای بلند تا یک متر و بیشتر برگهای آن بزرگ پهن و پنجه ای با کناره های دندانه دار میباشد که به صورت مجتمع در قسمت قاعده ی گیاه قرار دارند، دمبرگها دراز، گوشتی و قرمز ارغوانی به پهنی چند سانتی متر و به قطر ۲-۱ سانتی متر و قسمت تحتانی آن متصل به ریشه ی گیاه، سفید و کمی بنفش است مغز آن سفید با طعم گس و ترش و آبدار می باشد. ساقه های مولد گل از درون انبوه برگها خارج شده و ممکن است به دو تا سه مرهم برسد در قسمت فوقانی محور گل های خوشه ای به رنگ سبز مایل به زرد یا مایل به قرمز ظاهر میشود ساقه ی زیرزمینی متورم و ضخیمی ساقه ها دارد. بهترین آن در شاهرود می روید.

مشخصات ریشه ریواس: گیاهی است از تیره ی هفت بند این گیاه در ممالک مختلف به خصوص در دامنه ی کوههای مشرق زمین مانند چین ثبت ترکستان و خراسان میروید گره های ریشه ی این گیاه به نام ریوند است که در عمق خاک قرار دارد و به شکل قطعاتی نسبتاً مدور به رنگ زرد چرک و خیلی سخت در بازار عرضه میشود طعمی تلخ و بوی نامطبوع دارد بهترین نوع ریوند را از کشور چین میآورند که رنگ آن قرمز مایل به جگری میباشد و چون شکسته شود. مقطع آن زرد رنگ است.

ترکیب شیمیایی: در یک صد گرم ریواس خام مواد زیر وجود دارد. آب ۹۴ گرم – پروتئین 0.6 گرم – چربی 0.1 گرم – هیدرات کربن (بیش تر آن قند است ۳ گرم – کلسیم ۹۶ میلی گرم – فسفر ۱۸ میلی گرم آهن 0.8 میلی گرم – سدیم ۲ گرم – پتاسیم ۲۵۱ میلی گرم – تیامین 0.03 گرم – رایبو فلاوین 0.07 میلی گرم – نیاسین 0.3 میلی گرم ویتامین ها: B JU۱۰۰۸ و C ۹ میلی گرم در آن وجود دارد.

ترکیب شیمیایی ریشه ریواس: کاتچین – راپونتی سین – اسانس – تری تیس پورین – تترارین – رئین – گلوکوگالین – امودین مونواتیل اتر آلوئه امودین کریزو- فانول – راباربرون – امودین – مانیک اسید – اکسالات – اکسالیک اسید سولفوریک اسید – کریز و فانیک اسید – صمق – نشاسته – آهک پتاس – تانن..

مزاج: سرد و خشک، درجه 2

مزاج ریشه ریواس: آن کمی گرم و خشک است و در عین حال رطوبت دارد.

مصلح: شربت عود، انیسون، عسل

خواص:

1. ملین
2. مقوی
3. صفرابر
4. اشتها آور
5. شادی آور
6. رفع ترس
7. شادی آور
8. رفع مستی
9. درمان انگل
10. درمان یرقان
11. درمان سردرد
12. درمان طاعون
13. درمان دل درد
14. درمان استسقاء
15. خنک کننده بدن
16. درمان مرض قند
17. درمان عرق بد بو
18. تصفیه کننده خون
19. درمان تنگی نفس
20. درمان بزرگی زبان
21. درمان سوء هاضمه
22. درمان جنون (شربت)
23. درمان بیماران عفونی
24. درمان مشکلات روده
25. درمان ترشحات سفید
26. درمان مشکلات معده
27. درمان تب حصبه و آبله
28. درمان سنگ کیسه صفرا
29. درمان باد سرخ (با آرد جو)
30. درمان سکسکه (با انیسون)
31. تقویت بینایی (مالش دادن)
32. دارای انسولین گیاهی است
33. درمان استفراغ شراب خواران
34. درمان جوش صورت (با آرد جو)
35. درمان اسهال صفراوی و کم خونی
36. درمان بیماری های کبدی (کمپوت)
37. درمان جرب (تخم آن با روغن کنجد)
38. درمان استحکام استخوان (ضماد ریشه)
39. پالایش روده (حداقل سالی 2 بار خورده شود)
40. موثر در زیبایی (آب ان با آب توت فرنگی و عسل)
41. در دهان گرفتن آب آن سلامت دندان ها را حفظ می کند.
42. درمان شوره سر (شستشوی سر با گل آن و جوش شیرین و شاهتره)
43. آب برگ آن را بر سر بمالید تکرار آن از سفید شدن جلوگیری می کند.
44. درمان رنگ موی طلایی (یک قسمت از ان با دو قسمت حنا بر سر بستن)
45. خوردن کمپوت گل آن برای رفع بی اشتهایی بیماری کبد و درد معده مفید است.
46. آب آن را با آرد جو مخلوط کرده و ضماد کنید. جوش های قرمز پوست را برطرف می سازد، باد سرخ را درمان می کند.
47. ریشه آن را نرم بکوبید و با برنج تخمیر شده مخلوط کرده بخورید ناراحتی های تنفسی که در اثر حرارت و رطوبت پیدا شده را برطرف میکند.
48. دو تا سه گرم از ریشسه آن را نرم بسایید بعد با عسل مخلوط کنید و بخورید مقوی معده است، احساس درد در موقع هم بستری زنان را درمان می کند.
49. چند عدد ساقه ی ریواس را پس از شکستن کامل بیست دقیقه بجوشانید بعد به مدت سه روز و هر روز یک ساعت ضماد کنید. زخم قانقاریا را درمان می کند.
50. هر روز یک مثقال از گل آن را دم کنید و آب آن را بنوشید برای رفع قرحه ی صفراوی، جرب و حکه مفید می باشد. قابض می باشد کرم های ریز مقعد را از بین می برد.
51. نیم مثقال از ریشه آن را نرم بسایید و بخورید قلب را تقویت میکند ورم کلیه و نفخ جگر را برطرف می سازد خونریزی سینه و خونریزیهای داخلی را قطع میکند باد بیضه را مرتفع میسازد، سردرد و دندان درد را تسکین می دهد و یرقان را درمان میکند.
52. مقداری پودر ریشه آن را با لعاب به دانه خمیر کرده و به صورت قرصهایی درآورید و بگذارید تا خشک شود و روزی چند مرتبه هر بار یکی از آنها را زیر زبان نگه دارید و آب آن را به مرور فرو برید. برای تسکین سرفه های کهنه سرد و مرطوب و تنگی نفس سرد و مرطوب نافع است.
53. آن را بخورید، خنک ملین و ملطف است، مقوی معده احشاء و جگر حار می باشد مسکن حدت خون است و آن را صاف می کند قاطع قی صفراوی است عطش را تسکین می دهد، ضد انگل می باشد، اشتها را تحریک می کند مستی و خماری را برطرف می سازد، خفقان وسواس طاعون و بواسیر را درمان می کند.
54. ریشه ریواس مسهل اخلاط غلیظ و رقیق می باشد اسهال صفراوی و اسهال خونی و بایی را متوقف میکند هیجان بدن را می افزاید سوءهاضمه ی پیران، زنان عصبانی و مبتلایان به مالیخولیا را برطرف مینماید، اسید زیادی معده را خنثی می کند و برای افرادی که غذایشان را ترش می کنند یا شکمشان نفخ می کند مفید است تنظیم کننده ی ترشحات و حرکات معده می باشد و رطوبات زیادی معده را دفع می کند درد، کلیه مثانه و رحم را تسکین می دهد، برودت کبد را برطرف می کند برای رفع سل، زخم ریه، زخم روده و پاک کردن روده ها نافع است.
55. پنج تا ده گرم از ریشه آن را در یک لیتر آب بجوشانید و پانزده دقیقه دم کنید، بعد آب صاف کرده ی آن را قبل از هر غذا یک فنجان بنوشید. خون ساز است و کم خونی را برطرف می سازد، ترشح ادرار بارد در زنان و استسقاء را درمان می کند تب کودکان و تب مالاریا را درمان می کند ضعف عمومی و ضعف پیری را برطرف می سازد، درد کبد را تسکین می دهد، بی اشتهایی که پس از بیماری و نقاهت ایجاد شده باشد را برطرف می نماید، یبوست مزمن و خیلی سخت را درمان می کند.

مضرات:

1. ریه
2. اورمی
3. اعصاب
4. درد کلیه
5. زن شیرده
6. نیروی جنسی
7. سنگ اگزالیک
8. قولنج (کولیت)
9. سمی (برگ آن)
10. خرابی دندان ها
11. عدم جذب کلسیم
12. زنان حامله (برگ)
13. تاول دهان و زبان
14. اسیدی کننده خون
15. زنان باردار و مادرانی که شیر می دهند و کسانی که سنگ کلیه ی اگسالاتی دارند و هم چنین کسانی که به بواسیر مبتلا هستند نباید ریشه آن را مصرف کنند.