نام های دیگر: سرخارگل، اکیناسه.

نوع گیاه: بوته

نام خانواده: کاسنی (گل مینا)

قسمت مورد استفاده: ریشه و ریزم

ترکیب شیمیایی: اینولین، رزین، اسید های چرب، الکالوئیدها، گلی کوزید (اکیناشین و اکیناکوزید)، متیل، پارهیدروکسی سینامیت، وانیلین.

مقدار و دستور مصرف: به مقدار 2 الی 1 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده یا جوشانده ملایم. اصولاً تهیه چای، دم کرده و جوشانده از این گیاه معمول نیست و بهتر است از داروهای صنعتی استاندارد شده آن استفاده شود. میزان مصرف عصاره های آن به قرار زیر است: به صورت یخ زده: 650 الی 325 میلی گرم 4 بار در روز، به صورت عصاره الکلی، 3 الی 2 بار میلی لیتر 3 بار در روز، تنتور: 4 الی 2 میلی لیتر در روز، عصاره آبی: 4 الی 2 میلی لیتر سه بار در روز، عصاره پودر شده: 300 الی 150 میلی گرم سه بار در روز. فرآورده های صنعتی این گیاه بر حسب میزان مواد موثر، باید طبق راهنمای همراه دارو مصرف شوند. مدت مصرف بر حسب احتیاج متفاوت است؛ ولی مصرف طولانی آن به طور معمول هشت هفته پشت سر هم با یک هفته قطع دارو مناسب است و نتایج خوبی به همراه دارد.

مشخصات: ریشه گیاهی است از خانواده ی Compositae پایا و با پایههای قوی برگهای بیضی شکل نیزه ای کشیده و نوک تیز دارد که رگبرگهای طولی آن کاملاً مشخص است و اگر دست را بر آن بمالید زبر و خشن میباشد. گلهای آن به رنگ ارغوانی شرابی است که روی ساقه هایی به طول ۱/۵ – ۱ متر قرار دارند قسمت دایره ای مرکزی گل به رنگ قهوه ای روشن و مخروطی شکل به قطر حدود دوازده سانتی متر میباشد گلهای زیبای آن در اواخر تابستان و اوایل پاییز باز میشوند. ریشه و ساقه ی زیرزمینی ضخیم آن سیاه و قابل خوردن است. این گیاه بومی آمریکای شمالی است که در سال ۱۷۷۹ به اروپا برده شد. در گذشته فقط از ریشه گیاه به عنوان دارویی استفاده می شد، ولی جدیداً از قسمت های هوایی گیاه نیز استفاده می شود. بهترین زمان جمع آوری ریشه گیاه پس از دوره گلدهی آن است. ریشه ها را از درون زمین خارج نموده، شسته، خرد و خشک می کنند. سپس آن را پودر کرده و از پودر یا فرآورده های دیگر آن نظیر دم کرده، تنتور یا عصاره آن استفاده به عمل می آورند.

خواص:

1. با آب جوشاندهی آن دهان شویه کنید برای کاهش درد دندان ضد عفونی کردن دهان و رفع ناراحتی های لثه نافع است.
2. ضماد آن برای التیام زخم ها بریدگی ها پزوریازیس اگزما نیش حشرات، مارگزیدگی، گاز جانوران سمی هر پسهای آلات تناسلی و التهاب ها مفید است.
3. هر روز دو قاشق مرباخوری نیم کوب شده ی آن را در یک ونیم لیوان آب جوش بریزید و روی حرارت ملایم پانزده دقیقه بجوشانید بعد آب آن را صاف نموده و سه قسمت کنید و صبح و ظهر و شب هربار یک قسمت از آن را بنوشید خون را تصفیه میکند ضد سرطان است آرتروز و روماتیسم را درمان میکند برای تحریک و کمک به سیستم دفاعی بدن و مبارزه با عفونتها مؤثر است، تریاق مؤثری در درمان مارگزیدگی به خصوص مار زنگی میباشد برای درمان سرماخوردگی، آنفلوانزا، عفونت های مثانه، ورم لوزه ها، آبله سرخک جوش ها کورک ها و گوش درد مؤثر است و عفونت های قارچی دستگاه تناسلی خانم ها را برطرف می کند.
4. سرخارگل محرک سیستم دفاعی بدن، ضد التهاب، ضد سرطان، ضد میکروب و عفونت های معمولی، ضد عفونت های بالای دستگاه تنفس و ضد ویروس است. این گیاه جهت پیشگیری و درمان سرخوردگی های ضعیف تا متوسط و آنفلولانزا مناسب است. پمادهای تهیه شده از آن به طور موقت جهت جلوگیری از خونریزی و ورم نیز مفید است. اکی ناسین، اسید شیکوریک و اسید کافئیک آن دارای خاصیت ضد ویروس هستند. همچنین ترکیب اکی ناکوزید آن ضد میکروب است. ترکیب اکی ناسئین و ایزوبوتیل آمید آن خاصیت حشره کشی دارد. قطره های خوراکی آن جهت آرتریت روماتوئید بسیار مناسب است. اثر این قطره حدود نصف کورتیزون و پردنیزون می باشد. در پژوهش های اخیر اثر ضد کاندیدا آلبی کنس آن به اثبات رسیده است. در قدیم نیز جهت درمان گزش مار از آن استفاده می شده است.

مضرات:

1. مصرف ریشه ی این گیاه برای زنان باردار و مادران شیرده مضر است.
2. مصرف مقدار زیاد خوراکی فرآورده های این گیاه ممکن است باعث تهوع و گیجی شود.
3. مصرف گیاه در حد داروی عارضه ای ندارد؛ اما مقادیر زیاد آن ممکن است به دلیل وجود آلکالوئیدهای پیرازولیدین، عوارض کبدی ایجاد نماید.