نام های دیگر: اکلیل الجبل، اگلیل کوهی، روزمارین، گل سرخ دریایی، رومادرن ،گل سرخ بصری.
نام خانواده: نعناع
مزاج: گرم و خشک، درجه 3
نوع گیاه: درختچه های همیشه سبز
مصلح: کاسنی، کاهو، خیار، سکنجبین
قسمت مورد استفاده: برگ و سرشاخه های گلدار
مقدار و دستور مصرف: مقدار 4 الی 2 گرم روزی سه مرتبه به صورت دم کرده.
ترکیب شیمیایی: اسانس روغنی فرار، آلفا، پینن، سینئول، بورنئول، کامفن، رزمارن.
مشخصات: گیاهی است از خانواده ی Labiatae چند ساله و به صورت درختچه ی کوچک که ارتفاع آن یک تا دو متر میشود برگهای آن متقابل، باریک دراز، نوک تیز و کمی خشن میباشد، روی برگ، بدون کرک و سبز ولی پشت آن پوشیده از کرک پنبه ای و سفید است. گلهای آن سفید مایل به بنفش میباشد که در اواخر بهار از لابلای برگها بیرون می آید. میوه ی آن چهار فندقه به رنگ قهوه ای و سفت و گرد و تخم آن کوچک میباشد که در داخل میوه است. تمام برگ و شکوفه و اعضای گیاه معطر و خوش بو و برگ و شکوفه ی آن کمی تلخ و تند است. این گیاه در منطقه ی مدیترانه و بیشتر در سواحل مدیترانه و در عين حال در تپه ها و ارتفاعات مناطق خشک صحرا می روید، این گیاه در ایران نیز کاشته می شود. در گذشته اکلیل کوهی یا روزماری یکی از چاشنی های پر مصرف در آشپزی بوده است. داروهای گیاهی تهیه شده از رزماری دو گروه هستند، در یک گروه از اسانس رزماری استفاده شده که شامل پماد، لوسیون، کرم و روغن های حمام و ماساژ و … هستند. در گروه دیگر از عصاره هیدروالکلی آن به صورت محلول های خوراکی به عنوان ضد نفخ و مقوی معده استفاده می شود. گیاه اکلیل کوهی در طول زمان و در اثر ماندن و کهنه شدن اسانس و همچنین خواص خود را از دست می دهد؛ بنابراین بهتر است از گیاهان خشک شده تازه استفاده شود. در این صورت هرچه بوی آن قوی تر باشد، بهتر است. همچنین برای خشک کردن گیاه باید آن را در سایه خشک کرد تا اسانس آن در گرما از بین نرود. و برای نگهداری گیاه خشک شده اکلیل کوهی بهتر است در ظرف فلزی یا شیشه ای نگهداری شود.
خواص:
- مسکن
- محرک
- ادرار آور
- قاعده آور
- درمان نفخ
- درمان صرع
- تقویت کننده
- درمان نقرس
- درمان سردرد
- درمان اسهال
- خلط آور است
- درمان میگرن
- درمان دل درد
- درمان ورم کلیه
- زیاد کننده صفرا
- درمان آروغ زدن
- درمان ورم دهان
- درمان اوره خون
- درمان افسردگی
- درمان روماتیسم
- درمان کننده فلج
- درمان تپش قلب
- ضد عفونی کننده
- درمان سیاه سرفه
- درمان تنگی نفس
- درمان سرفه مزمن
- شفاف کننده پوست
- التیام کننده زخم ها
- درمان ورم قوزک پا
- تقویت کننده بینایی
- درمان کلسترول بالا
- درمان تصلب شرایین
- درمان هپاتیت کبدی
- درمان قولنج (کولیت)
- درمان مشکلات قلبی
- درمان مشکلات اعصاب
- درمان ضعف عمومی بدن
- درمان بیماری های کبدی
- درمان ناراحتی های پوستی
- موثر در درمان سیروز کبدی
- موثر در درمان قند خون بالا
- موثر در درمان امراض کبدی
- درمان انسداد مجاری صفراوی
- موثر در درمان بیماری های معده ای
- برای رفع سنگ کلیه و مثانه نافع است.
- برای رفع انسداد کبد و طحال نافع است.
- برای جلوگیری از ترشحات زنانه نافع است.
- مغز رزماری برای درمان استسقاء نافع است.
- برگ آن بعنوان ادویه معطر استفاده می شود.
- دم کرده سر شاخه گل دار رزماری ضد تشنج است.
- ریشه رزماری با عسل برای درمان یرقان نافع است.
- دم کرده ساقه گلدار رزماری برای درمان سیاتیک نافع است.
- دم کرده سر شاخه گل دار رزماری برای درمان آسم نافع است.
- دم کرده ساقه گل درا رزماری برای درمان بی خوابی نافع است.
- اسانس یا بخور رزماری برای رفع چین و چروک صورت نافع است.
- تنقیه با جوشانده برگ رزماری برای درمان اسهال خونی نافع است.
- آب کشی با جوشانده یا مالش تنتور رزماری برای شوره سر نافع است.
- کمی پودر رزماری را با انگشت به نواحی مقعد خود مالید برای درمان بواسیر نافع است.
- دم کرده برگ و سر شاخه های گل دار رزماری برای درمان مشکلات کیسه صفرا نافع است.
- روغن اکلیل کوهی خواص درمانی مالیدن آن به بدن برای درمان فلج و سستی اعضا نافع است.
- جوشانده 28 گرم رزماری را با بوراکس در یک لیتر آب مخلوط کنید برای رفع طاسی سر نافع است.
- ضماد گل اکلیل کوهی با سرکه و روغن گل بر سر و خوردن دو درم با پنج درم عسل جهت صداع مفید است.
- نوشیدن آب دم کرده ی گل اکلیل کوهی ۲۰ تا ۳۰ گرم برای معالجه ی نزله ی برونش ها و ورم عقب حلق مفید است.
- ۴۰ تا ۵۰ گرم گل اکلیل کوهی را در یک لیتر آب جوش دم کنید و روزی سه فنجان از آن را به نوبت بنوشید. مجفف منضج، مسکن و قابض است ضد تشنج و ضد عفونی کنندهی مجاری ادرار میباشد، مرهم سینه است و سرفه های عصبی و تحریکات عصبی را برطرف می سازد گاز روده ها، ورم روده و اسهال خونی را درمان میکند، اگر شب موقع خواب نوشیده شود بی خوابی را برطرف می سازد.
- به شکل پماد و لوسوین ها به عنوان ضد درد، مسکن روماتیسم مفاصل و تسکین درد ماهیچه ها و به شکل محلول، خوابیدن در وان حاوی محلول، جهت تحریک گردش خون موضعی موثر است. در طب عوام از محلول ها یا شکال موضعی آن برای بهبود اگزما و زخم ها نیز استفاده می شود. رزماری دارای خاصیت حشره کش است، همچنین عصاره آن می تواند ثبات روغن های حاوی امگا3 را زیاد و از فساد آنها جلوگیری کند.
مضرات:
- افراد گرم مزاج از این گیاه کمتر استفاده کنند.
- گیاه سمی است در مصرف آن دقت کنید و به هیچ عنوان زیاده روی نکنید.
- به دلیل سمی بودن و قاعده آور بودن این گیاه برای خانم های باردار مناسب نیست.
- این گیاه موجب تعریق بیش از اندازه می شود پس افرادی که مستعد تعریق زیاد هستند نباید از این گیاه استفاده کنند.