نام های دیگر: خربق البیض، چوبلمه، یقله ارماه، البوربلان، وارتروم، البوم، سانیکو.
نوع گیاه: بوته
نام خانواده: لاله
مزاج: گرم و خشک
قسمت مورد استفاده: ریزوم
مقدار و دستور مصرف: به مقدار 0.4 الی 0.1 گرم به صورت دم کرده در یک فنجان در 24 ساعت می باشد.
ترکیب شیمیایی ریشه خربق سفید: ژرمرین – پروتو و راترین – جروین – روبی- جروین – پزودو-جروین – وراترین – ورا ترامین – قند – رزین – اسیدهای آلی.
مشخصات: گیاهی است از خانواده ی Liliaceae علفی و چند ساله با ساقه ی قائم نسبتاً بلند که بلندی آن تا یک متر میرسد و در تمام طول ساقه برگهای آن شبیه برگ بارهنگ بزرگ سبز ،رنگ ،بیضی، نوک تیز بیدانه با برگهای موازی بدون دمبرگ به ساقه چسبیده اند. گلهای آن به رنگ سفید مایل به سبز و شکل خوشه هایی در دوران تابستان از بغل برگها بیرون می آیند. ساقه ی زیرزمینی آن ضخیم ولی سبک و خاکستری رنگ و مغز آن سفید است، طعم آن ابتدا شیرین و بعداً کمی تلخ و تند میشود این گیاه در ایران دیده نشده است، موطن آن کوهستان های اروپای مرکزی است و معمولاً قطعاتی از آن را از سوئیس می آورند.
خواص:
- صفرا آور
- قاعده آور
- دافع بلغم
- تنقیه معده
- تقویت بینایی
- درمان امراض مغزی
- عطسه آور (استنشاق)
- باز کننده عروق خونی
- درمان مشکلات مفاصل
- درمان فلج و مننژیت بلغمی
- گرد ریشه آن عطسه آور است.
- درمان کهیر (با سرکه مالش داده)
- درمان برص (استفراغ با آن، با سرکه مالیدن)
- آب جوشانده ی ریشه آن را بنوشید. ضد تب توبه است.
- کمی عصاره ی ریشه آن را با سرکه مخلوط کرده و مصرف کنید برای معالجه یا ضغطه و ضایعه ای که در اثر عوامل مکانیکی و فیزیکی ایجاد شده کاربرد دارد.
- هشتاد میلی گرم یا کم تر از ریشه آن را نرم بسایید و در شیر تازه و یا در روغن کنجد مخلوط کرده مصرف کنید. قی آور شدید می شود و در عین حال مسهل هم هست و مدر و قاعده آور نیز می باشد.
- کمی از آن را بخورید کرم کش است. تخلیه کننده ی شدید و قی آور است، مسهل بلغم و صفرای غلیظ و اخلاط لزج می باشد بازکننده ی انسداد و گرفتگی مجاری و پاک کننده ی معده است برای درمان فلج سرسام، صرع بلغم و سایر بیماری های سرد دماغی و ناراحتی ها و دردهای مفاصل و خرد کردن سنگ مثانه نافع می باشد.
- گرد آن را با سرکه مخلوط کرده به پوست بمالید. برای رفع بیماری های پوست نظیر چرب، برص و یا لکه های سفید روی پوست نافع است. بیست گرم گرد آن را با هشتاد گرم پیه ذوب شده مخلوط کرده دو گرم اسانس لیمو به آن اضافه کنید و بر پوست بمالید به مدت دو هفته درمان را ادامه دهید برای رفع جرب پوست مفید است. د گرد آن را به صورت شیاف درست کرده و در مهبل گذارید قاعده آور است و جنین را سقط می کند.
مضرات:
- ریه
- غش
- قلب
- معده
- سمی
- تشنج
- عطش
- کشنده
- دیفتری
- افسردگی
- گرم مزاجان
- استفراغ (با شیر)
- سقط جنین (فرزجه)
- اسراف در خوردن ریشه آن تشنج و حتی خفگی ایجاد می کند و منجر به مرگ می شود باید دقت کرد که حتماً با نظر پزشک مصرف شود.