نام های دیگر: علیق، تمیس، تلس، سه گل، توت سه گل، تلو، علیق الجبل، توت العلیق، تموش، توت شوکی، علیق الجبل، توت وحشی.
مصلح: عسل
نوع گیاه: درختچه
نام خانواده: گلسرخ
مزاج: سرد و خشک، درجه 2
قسمت مورد استفاده: برگ و میوه
مقدار و دستور مصرف: 8 الی 4 گرم روزی سه مرتبه به صورت دم کرده.
ترکیب شیمیایی: در هر یک صد گرم قسمت خوردنی انواع مختلف میوه ی تمشک مواد زیر وجود دارد آب 84.5 گرم پروتئین 1.2 گرم چربی 0.90 گرم – هیدراتهای کربن ۹ گرم – خاکستر 0.5 گرم – کلسیم ۳۲ میلی گرم – فسفر ۱۹ میلی گرم آهن 0.90 میلی گرم – سدیم ۱ میلیگرم – پتاسیم ۱۷۰ میلی گرم – تیامین 0.03 میلی گرم – رایبو فلاوین 0.04 میلی گرم – نیاسین 0.4 میلی گرم مواد از ته گلوبی کزولولوز – ساکاروز – اسید سیتریک اسید مالیک. ویتامین ها: A۲۰۰ واحد بین المللی ۲۱۲۰ میلی گرم در آن وجود دارد.
مشخصات: تمشک میوهی گیاهی است از خانواده ی Rosaceae گونه های مختلفی به شرح زیر دارد: گونه ی Rubus Frutlicosus از گونه های معروف است. گیاهی است چند ساله که به کمک تیغهای قوی و زیادی که روی ساقه و شاخه ها دارد به گیاهان مجاور خود بند شده و از آنها بالا می رود. گلهای آن سفید ساقه ها پنج وجهی و برگهای آن سبز دارای پنج برگچه ی بیضی دندانه دار و ناصاف است و میوه ی سیاه براق دارد این گیاه در پرچین های کنار مزارع مناطق جنگلی بوفور میروید در اروپا و هندوستان فراوان است در ایران تا به حال دیده نشد. گونه ی .Rubus saxatilis L گیاهی است چند ساله با شاخه های کوتاه ساده و کمی پوشیده از تار و تیغ های تیز برگهای آن سبز پوشیده از کرک است. گلهای آن به تعداد سه تا شش عدد می باشد که در انتهای شاخه ی گلدار با رنگ صورتی ظاهر می شوند. این گیاه در ایران در لاهیجان می روید و در هندوستان در ناحیه ی تبت از کشمیر تاکومائون به طور خودرو انتشار دارد. گونه ی Rubus cnesius L به تمشک کبود معروف است و تقریباً در تمام مناطق ایران شمال غرب غرب در منطقه ی اطراف تهران الوند و اشتران کوه میروید گیاهی است پایا دارای ساقه های استوانه ای با شاخه های متعدد پوشیده از سوزنک های نازک خزنده و خاردار برگ های آن سبز تقریباً بدون دمبرگ مشتمل بر پنج برگچه ی تخم مرغی است بعضی از آنها دارای غده و برخی بدون غده میباشد. روی برگ ها موهای ریز و پشت برگها کرک های نمدی سفید وجود دارد گلها سفید و میوه ی آن شبیه شاه توت به رنگ آبی سیر است.
خواص:
- تب بر
- عرق آور
- ادرار آور
- درمان پلتور
- درمان بواسیر
- درمان سرخک
- درمان سرطان
- کم کننده بزاق
- فعال کننده کلیه
- درمان شاش بند
- درمان زخم روده
- ضد عفونی کننده
- درمان فشار خون
- درمان اسکوربوت
- درمان آلومینوری
- رقیق کننده خون
- درمان مرض قند
- درمان مسمومیت
- درمان سنگ کلیه
- درمان آبله مرغان
- درمان زخم دهان
- درمان لکنت زبان
- تصفیه کننده خون
- درمان چربی خون
- درمان غلظت خون
- درمان خون ادراری
- درمان ناخنک چشم
- درمان خونریزی ریه
- درمان خونریزی رحم
- درمان تصلب شرایین
- درمان مشکلات روده
- درمان کندی عمل کبد
- درمان ترش کردن معده
- موثر در درمان روماتیسم
- درمان مشکلات قاعدگی
- دارای ویتامین های K، C
- درمان کک و مک (مالش)
- درمان بالا بودن اوره خون
- درمان زخم لثه (پودر برگ)
- تقویت کننده نیروی جنسی
- خلل و فرج پوست (ماسک)
- درمان برآمدگی اطراف چشم
- درمان بد بویی دهان (پودر برگ)
- احتمال جنین پسر را بالا می برد
- از دست دادن صدا (تمشک سیاه)
- درمان برفک دهان (تمشک سیاه)
- درمان سوء هاضمه (جوشانده برگ)
- درمان اسهال کودکان (تمشک سیاه)
- مانع بارداری (با گلاب در مدت حیض)
- رقیق کننده خون (میوه، جوشانده ریشه)
- درمان مننژیت (بستن سر با برگ تمشک)
- درمان گلودرد چرکی (جوشانده برگ با عسل)
- درمان اسهال همراه با التهاب روده (تمشک سیاه)
- درمان جوش های صورت که ناشی از یبوست باشد
- هر شب برگ آن را با خود میوه ی تمشک مخلوط کرده و بکوبید و بر سر خضاب کنید. موهای سفید را سیاه می کند.
- هر شب اول صورت را با صابون بشویید و خوب خشک کنید بعد آب تمشک تازه را بگیرید و به صورت بمالید و بخوابید کک و مک صورت را برطرف میکند.
- پانصد گرم از آن را در ۸۷۵ گرم قند روی آتش ملایم آب کنید بعد در صافی ترمی صاف کرده هر بار مقداری از آن را با آب مخلوط کنید و بخورید جوش سرخک و مخملک را درمان می کند.
- آن را بخورید اشتها آور است خون را تصفیه می کند عرق آور است، ضد اسکوربوت می باشد یبوست و حتی یبوست مزمن را برطرف می کند مقوی احشاء و اعضای داخل شکم بوده اختلالات معده و روده را برطرف می سازد خون روی از سینه و خون روی از رحم را بند می آورد، روماتیسم را درمان می کند تقویت کننده ی نیروی جنسی است.
- چهل تا پنجاه گرم برگ خشک آن را در یک لیتر آب سرد بخیسانید، بعد پنج دقیقه بجوشانید و ده دقیقه دم کنید، سپس آب آن را صاف کرده و هر روز صبح ظهر و عصر در گلو قرقره کنید. گلو درد را مداوا میکند و اگر هر روز ادامه دهید ورم لوزه تین و آنژین را درمان می نماید و اگر روزی سه فنجان از آن را بین غذاهای روزانه به نوبت بنوشید نفخ شکم باد و گاز معده تشنج و درد آن را برطرف می کند.
مضرات:
- سردرد
- قلب (زیاده روی)
- کبد (به مقدار زیاد)
- صفرا (زیادی میوه آن)
