نام های دیگر: حماض، ترشهف حمیضه، ساق تروشک، ساق ترشک، نیره خراسانی، اوزیل، رومکس، استاک، حلیمون، طوطاق، اشلیه پاتم، امروله، اشلیه کیاتم.

نوع گیاه: بوته

نام خانواده: هفت بند

مزاج: سرد و خشک، درجه 1- 2

مصلح: شربت ها، رازیانه، شکر سرخ

قسمت مورد استفاده: تمام گیاه (برگ، دانه و ریشه)

مقدار و دستور مصرف: مقدار 5 الی 10 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده.

ترکیب شیمیایی: در هر یک صد گرم برگ خام آن مواد زیر وجود دارد: آب ۹۰ گرم – پروتئین ۲ گرم – چربی 0.3 گرم نشاسته و مواد از ته 4.5 گرم کلسیم ۶۶ میلی گرم – فسفر ۴۱ میلی گرم آهن 1.6 میلی گرم سدیم ۵ میلی گرم – پتاسیم ۳۳۸ میلی گرم – تیامین 0.09 میلی گرم – رایبو فلاوین 0.22 میلی گرم – نیاسین 0.5 میلی گرم – تارتاریک اسید – اسید اکسالیک اسید پتاسیم اکسالات. ویتامین ها: ۱۲۹۰۰A  واحد بین المللی – B و ۱۱۹C میلی گرم در برگ ترشک وجود دارد.

خواص:

1. ملین
2. قابض
3. مقوی
4. تب بر
5. صفراآور
6. ادرار آور
7. اشتها آور
8. شادی آور
9. درمان کبد
10. رفع خستگی
11. درمان سرفه
12. درمان یبوست
13. درمان استفراغ
14. درمان درد دندان
15. درمان زخم روده
16. درمان سنگ کلیه
17. تصفیه کننده خون
18. درمان اسهال خونی
19. درمان اسهال مزمن
20. درمان زگیل (ضماد)
21. درمان اگزما (ضماد)
22. درمان یرقان (ریشه)
23. درمان خنازیر (ضماد)
24. درمان امراض پوستی
25. درمان خارش (ضماد)
26. درمان دستگاه گوارش
27. درمان التهاب گوارشی
28. درمان مستی و خماری
29. درمان ترشحات زنانگی
30. تقویت کننده عمومی بدن
31. درمان قولنج (کولیت) معده
32. درمان مشکلات قلبی (تخم)
33. درمان گزیدگی عقرب (تخم)
34. درمان لکه های سفید و کهیر
35. درمان زخم های دهان و حلق
36. دارای ویتامین های B12، C، A
37. درمان میل به خوردن گل در اطفال
38. درمان بواسیر (برگ پخته با براده آهن)
39. درمان زخم روده (به صورت پخته و تخم)
40. درمان ورم طحال (پخته با سرکه ضماد کنید)
41. آن را کوبیده بپزید و ضماد کنید. کیسه های چرکی را درمان می کند.
42. آن را بخورید، تصفیه کننده ی خون و اشتها آور است و کمبود ویتامین C در بدن را درمان می کند.
43. اگر ۲۵ گرم از ریشه ترشک را در یک لیتر آب بجوشانید و آب آن را صاف کرده بنوشید، خون را صاف می کند.
44. تازه ی آن را بکوبید و بر پوست بمالید. پوستی که از فرورفتگی گزنه در آن زخم و مجروح شده است را درمان می کند.

مضرات:

1. نقرس
2. عرق آور
3. روماتیسم
4. کلیه (تخم)
5. اسید اوریک
6. طحال (تخم)
7. نیروی جنسی
8. اسیدی کننده خون
9. تحریک روده و معده
10. مسمومیت (مخصوصاً پختن ترشک در ظرف مسی)
11. کسانی که شن و سنگ مثانه یا سنگ کلیه دارند باید از زیاده روی در مصرف آن بپرهیزند.