نام های دیگر: فجلف تربز، رادیس نوار (ترب سیاه)، افاسون (روغن ترب)، فجل مزروع، زفینون

نوع گیاه: بوته

نام خانواده: شبو

قسمت مورد استفاده: ریشه (میوه)، برگ و دانه

مصلح: نمک، عسل، خیسانده شده در شکر در زمستان، خیسانده در سرکه

مزاج: گرم و خشک، درجه 2 – 1 البته طبیعت آن بعضی آن را گرم و بعضی گرم و خشک می دانند.

مقدار و دستور مصرف: ریشه تازه به مقدار 60 الی 30 گرم، دانه 4 الی 2 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده.

ترکیب شیمیایی: در هر یک صد گرم ترب خام مواد زیر وجود دارد: آب ۹۴ گرم – پروتئین ۱ گرم مواد چرب ۱۰ گرم – هیدراتهای کربن ۳/۶ گرم – خاکستر ۰/۸ گرم – کلسیم ۳۰ میلی گرم – فسفر ۳۱ میلیگرم – آهن ۱ میلیگرم – سدیم ۱۸ میلیگرم – پتاسیم ۳۲۲ میلی گرم – تیامین ۰/۰۳ میلی گرم – رایبو فلاوین ۰/۰۳ میلی گرم – نیاسین ۰/۳۰ میلی گرم – ارسنیک ۰/۰۱ میلی گرم – گلوکوزید و انزیم – مواد ازته مواد معدنی متیل مرکاپتان گوگرد – سنوول ویتامینهای ۱۰۸ واحد بین المللی – B و C ۲۶ میلی گرم در آن وجود دارد.

مشخصات: ریشه یا غدهی زیرزمینی گیاهی است یک ساله از تیره ی شب بو برگهای آن پهن با بریدگیهای بسیار نامنظم ناصاف، زیر و رنگ آن سبز خاکستری است و در بعضی ارقام با کرک و زیر و بعضی بیگرک و برگهای آن ریشه ای است یعنی مستقیماً از یقه ی ریشه ی گیاه خارج می شود. ساقه های گل دهنده ی آن خیلی منشعب میباشد و بلندی گیاه تا شصت سانتی متر میرسد گلهای آن به رنگ سفید سفید مایل به زرد و بنفش در انتهای شاخه ی گل دهنده ظاهر میشود میوه ی آن خورجین (Silique) است که در آن دانه های ترب به رنگ زرد یا سیاه قرار دارد. غده ی زیرزمینی آن را ترب نامند که دو نوع است. سیاه دراز زمستانی سیاه گرد تابستانی

خواص:

1. اشتهاآور
2. ادرار آور
3. شیر افزا
4. درمان کهیر
5. درمان انسداد
6. تقویت بینایی
7. درمان نقرس
8. دفع بوی سیر
9. درمان لاغری
10. درمان مننژیت
11. زیاد کننده بزاق
12. درمان اوره خون
13. درمان آلومینوری
14. درمان مرض قند
15. درمان اسکوربوت
16. قلیایی کننده ادرار
17. قلیایی کننده خون
18. روشن کننده چهره
19. درمان زخم (ضماد)
20. درمان سکته مغزی
21. درمان عفونت روده
22. درمان احتقان خون
23. درمان نیش حشرات
24. درمان گلودرد چرکی
25. درمان مجاری تنفس
26. درمان آمفیزوم ریوی
27. درمان مشکلات کلیه
28. صفرابر (با شکر سرخ)
29. درمان اسید اوریک بالا
30. آرام بخش (ترب سیاه)
31. درمان تورم غدد لنفاوی
32. درمان استسقاء (با شکر)
33. برطرف کننده سموم کبد
34. درمان شوره سر (خوردن)
35. درمان قولنج کبدی (برگ)
36. درمان درد مفاصل (با عسل)
37. تقویت کننده مو (زیاد خوردن)
38. درمان درد کبد (تخم، آب خام)
39. درمان ورم پروستات (آب ترب)
40. درمان سم عقرب (مالش روغن)
41. دافع بلغم (به خصوص ریشه آن)
42. درمان لقوه و تشنج (مالش روغن)
43. تقویت کننده نیروی جنسی (تخم)
44. درمان سرطان روده بزرگ (تربچه)
45. درمان یبوست (جویدن برگ با غذا)
46. درمان آرتروز (مالش رنده شده ترب)
47. درمان بهق سیاه (با سرکه و کندش)
48. محرک کبد و کیسه صفرا (ترب سیاه)
49. درمان پوسته پوسته شدن سطح پوست
50. درمان دردهای عضلانی (مالش روغن)
51. درمان سیاهی زیر چشم (ضماد با عسل)
52. درمان یرقان (آب ترب را ناشتا میل کنید)
53. درمان سرفه مزمن (پخته یا آب خام با عسل)
54. درمان مشکلات معده (خوردن عد از غذا چرب)
55. درمان ورم طحال (در سرکه خیسانده، تخم ترب)
56. درخشنده کردن چشم (خیسانده گل آن در شراب)
57. درمان بدبویی دهان (جویدن برگ سبز ترب سیاه)
58. درمان بی خوابی (ترب سیاه با شام، ضماد روی پا)
59. درمان قند ادرار (آب ترب را با عسل ناشتا بخورید)
60. فعال کننده کلیه (آب ترب را با عسل ناشتا بخورید)
61. درمان سنگ کلیه (آب ترب را با عسل ناشتا بخورید)
62. درمان سنگ کیسه صفرا (3 هفته روزی یک لیوان آب)
63. تقویت شنوایی ناشی از سردرد (چکاندن آب ترب در گوش)
64. آب برگ ترب را در چشم بچکانید چشم را تقویت می کند.
65. درمان لک سیاه (تخم ترب + کندش + سرکه در حمام بمالید)
66. ضد چرک و عفونت بعد از ختنه پسر بچه ها (بصورت موضعی).
67. جویدن آن لثه ها را تقویت کرده و بوی دهان را از بین می برد.
68. سفید کننده مو (تخم کوبیده با کمی کافور و گوگرد ضماد کنید).
69. برگ ترب را در روغن زیتون بپزید و بخورید. سبب تلبین مزاج می شود.
70. درمان سوء هاضمه (5/2 گرم تخم ترب را بعد از غذا بکوبید و میل کنید).
71. پخته ی آن را ضماد کنید انواع جوش و زخم های عفونی را درمان میکند.
72. اگر میخواهید استفراغ کنید کوبیده ی تخم ترب را با سکنجبین مخلوط کرده و بخورید.
73. هر شب عصاره ی تخم ترب را بمالید کک مک صورت و ماه گرفتگی را برطرف می کند.
74. آن را بکوبید بعد با خمیر نان مخلوط کرده ضماد کنید. گرفتگی های عضو را درمان می کند.
75. خوردن آن خارشی که از بلغم باشد را درمان می کند دفع کننده ی نفخ دستگاه گوارش است.
76. دارای املاح زیاد، فسفر، ید، ویتامین B1 (ترب سیاه)، ویتامین C (برگ ها)، آنتی بیوتیک طبیعی.
77. آب جوشانده ی آن را با سکنجبین مخلوط کرده و در گلو قرقره کنید دیفتری یا حناق را درمان می کند.
78. درمان سنگینی گوش (وسط آن را خالی کنید و روغن گل بریزید و روی آتش بگذارید و نیمه گرم بچکانید).
79. تخم ترب را بکوبید و ضماد گذارید گزیدگی عقرب را درمان می کند ورم مفاصل که همراه با درد باشد را درمان می نماید.
80. روزی سه بار عصاره ی آن را به موضع بمالید ریختگی قسمتی از مو یا مولیسک را درمان می کند و باعث روییدن مجدد مو می شود.
81. بیست گرم آب برگ و ساقه ی ترب را بگیرید نمک بزنید و بخورید گرفتگی کبد را برطرف می سازد. زردی یا یرقان و اسکوربوت را درمان می کند.
82. روغن برگ ترب را بمالید زبری، پوست پینه ی دست و پا و برص یا لک های سفید بدن را برطرف می سازد بی حسی یا خواب رفتگی دست و پا را درمان می کند.
83. میان یک ترب را خالی کرده مقداری روغن زیتون در آن بریزید و آن را کنار آتش بگذارید تا روغن های داخل ترب بجوشد بعد آن روغن را در گوش بچکانید. درد گوش ساکت می شود.
84. هر روز آب ترب را با عسل مخلوط کرده ضماد کنید در مورد طاسی باعث روییدن مجدد مو می شود. و آن را بکوبید و با آرد شلمک ضماد کنید باعث روییدن مو در مرض گری می شود پوستی که مانند پولک ماهی می شود یا داء الحیه را درمان می کند.
85. شربت سینه و گلودرد و آسم (سر آن را به صورت کلاه ببرید و وسط آن را با قاشق کوچک خالی کنید و یک قاشق پر عسل بریزید و در آن را بگذارید و 2 سنجاق ته گرد نیز بزنید و در طول روز 3 بار آن عمل را انجام دهید البته آب جمع شده را جمع آوری کنید و هر یک ساعت یک بار یک قاشق میل کنید).
86. آن را ریز رنده کنید یا بکوبید و با عسل مخلوط کرده روی موضع گذارید اثر زخم هایی که بر پوست مانده باشد را برطرف می کند سیاه شدگی عضو که در اثر ضربه خوردگی باشد را برطرف می سازد کک مک صورت را بر طرف می نماید کبود شدگی زیر چشم را درمان میکند پوست صورت را زیبا می کند.
87. افرادی که غذای آنان خوب هضم نمی شود یا تخلیه ی معده ی آنان درست انجام نمی شود بعد از هر غذا دو گرم تخم ترب را بکوبند و بخورند آن را بکوبید و با عسل خمیر کرده ضماد کنید زخم های عفونی را درمان می کند کوبیده ی آن را با سرکه مخلوط کرده و ضماد کنید. قانقاریا و مردگی اعضاء در اثر عفونت های مزمن را درمان می کند.
88. آن را بخورید ضد اسهال و احتقان خون است سنگ کلیه و سنگ صفراوی را از بین می برد درد اعصاب و رماتیسم را درمان می کند، ادرار را زیاد می کند ضد اسکوربوت یا کمبود ویتامین C در بدن است به اشخاص چاق و پرخور که مبتلا به سوء هاضمه می شوند یا کسانی که چربی و تخم مرغ زیاد می خورند و بعد از غذا احساس سنگینی در معده می کنند اثرات نیکویی می بخشد حرکات دودی روده ی بزرگ و کوچک را زیاد کرده و مانع یبوست مزاج می شود خصوصاً در یبوست های آبستنی خلط آور و بادشکن است از خون بواسیر جلوگیری می کند قاطع بلغم بوده و سرفه های رطوبتی را تسکین می دهد.
89. آن را به قسمت های نازکی ببرید و نبات را بسایید و روی ترب ها بپاشید و بگذارید یک روز بماند تا شربت غلیظی به وجود آید یا این که وسط ترب سیاه را گود کنید آن را از نبات ساییده پر کرده بگذارید یک روز بماند، تا آن نبات ها به صورت شربت درآید و هر ساعت به ساعت یک قاشق سوپ خوری از آن را بخورید. سرفه را تسکین می دهد، سیاه سرفه و آنژین را درمان میکند و اگر به جای نبات از شکر استفاده کنید، سرفه های سخت و پی در پی را تسکین میدهد. آب آن را بگیرید و بنوشید و تفاله ی آن را بر موضع ضماد کنید درد کمر تا زانو یا سیاتیک یا عرق النساء و نقرس یا درد و ورم شصت یا را درمان می کند.

مضرات:

1. نفخ
2. معده
3. قلب
4. آروغ
5. صرع
6. دندان
7. بینایی
8. باد فتق
9. مالیخولیا
10. تعفن اخلاط
11. بزرگی شکم
12. ضعف بینایی
13. پیچش شکم
14. زیاد کننده سودا
15. زخم معده (برگ)
16. تورم غدد پروستات
17. ناراحتی ریوی (تخم)
18. زخم روده و اثنی عشر
19. تحریک جوانان (شهوت)
20. مسمومیت (ترب وحشی)
21. زنان حامله (تخم و برگ)
22. عفونت ادراری زنان باردار (تربچه)
23. سوء هاضمه (غیر از آب ترب سیاه)
24. استفراغ (با عسل یا سکنجبین یا سرکه)
25. اسراف در خوردن آن موجب دل پیچه و متعفن شدن اخلاط شود، مضر سر و حلق و دندان می باشد کسانی که نفخ معده دارند از خوردن آن پرهیز کنند.