نام های دیگر: کرچک هندی، حب السلاطین، حب الملوک، کرچک خطایی، دند، کنتو، کروتون، خروع، دنه، ریسن، خروع صینی.
مشخصات: دانه ی گیاهی است از خانواده ی فرفیون Euphorbiaceae درختچه ای است به بلندی حدود چهار متر برگهای آن بیضی نوک تیز و دندانه دار است برگهای قسمت پایین ساقه کمی گرد و قلبی شکل میباشد. گلهای آن کوچک ،معطر به صورت خوشه ای است و دو نوع نر و ماده ی آن معمولاً روی یک پایه قرار دارند میوه ی آن پوشینه در ابعاد یک فندق میباشد که در داخل آن معمولاً سه عدد دانه جای دارد هر دانه به اندازه ی پسته ی کوچکی میباشد که دارای غشای نازکی بوده و در داخل غشا مغز دانه قرار دارد به شکل لوبیا است و مغز آن شامل دو قطعه ی به هم پیوسته میباشد مانند بادام، مغز دانه اگر تازه باشد سفید است و هنگامی که کمی کهنه شود زردرنگ و اگر خیلی کهنه شود سیاه رنگ می شود طعم دانه ها ابتدا تلخ سپس تند و سوزاننده می.شود این گیاه بومی چین است و در هندوستان در بنگاله و سنجرستان نیز انتشار دارد در ایران تا به حال دیده نشده است.
ترکیب شیمیایی: شیمیایی دو پروتئین سمی به نامهای کروتون گلوبولین و کروتون آلبومین – یک گلیکوزید به نام کروتونوزید – یک فیتوتوکسین به نام کروتونین – یک رزین سمی مواد- از ته نظیر دی ریبوز و ایزو گوانین – سوکروز.
مزاج: گرم و خشک
خواص:
- ملین
- مقوی
- درمان فلج
- درمان لقوه
- مسهل قوی
- درمان سردرد
- درمان یرقان
- درمان ترومبوز
- درمان کمردرد
- درمان استسقاء
- دافع بلغم و سودا
- درمان تنگی نفس
- درمان سنگ مثانه
- تقویت کننده اعصاب
- درمان قولنج (کولیت)
- درمان تصلب شرایین
- پالایش کننده رگ ها
- جلوگیری از سفید شدن مو
- درمان ترک پوست (با ماست)
- اگر طبق دستور پزشک مصرف شود و موقع خوردن پوست آن گرفته شده و غشای میانی آن هم جدا شود و حداکثر کمتر از نصف یک دانه ی آن خورده شود مسهل قوی بلغم و سودا و اخلاط غلیظ سوخته از دماغ مفاصل و اعماق بدن می باشد. برای درمان استسقا، یرقان سنگ کلیه و مثانه مفید است برای رفع درد پشت لگن خاصره ساق ها نقرس و اکثر بیماری های سرد نافع می باشد.
مضرات:
- بواسیر
- زخم مثانه
- زنان حامله
- سمی است
- التهاب روده
- گرم مزاج ها
- اشتها و استفراغ
- کشنده (زیاده روی)
- برص لب (زیاده روی)
- اسهال مفرط (زیاده روی)
- سمی است خوردن آن برای اشخاص گرم مزاج خشک و لاغر و همچنین در مناطق گرم و در فصول گرما ممنوع است. مصرف بیش از حد مجاز آن ایجاد عکس العمل، شدید تحریک قی و اسهال شدید می کند.
