نام های دیگر: بید مصری، بید طبری، شاه بید، گل بیدک، گربه بید، سوحر، سوگوت، صفصات، دار فشفشه، مشک فیک، مشبد، بهرامج، پیشی پیشی، خلاف بلخی، خلاف، بان، وشع، بهرامه، مشک بید، فلا بلخی.

نام خانواده: بید

نوع گیاه: درختچه

مزاج: گرم و خشک

مزاج میوه بیدمشک: سرد و تر

قسمت مورد استفاده: پوست، برگ، گل (سنبله)

مقدار و دستور مصرف: 4 الی 2 گرم رزوی سه بار به صورت دم کرده و تنطور گل های آن یک الی دو قاشق مرباخوری هنگام خواب.

ترکیب شیمایی: بیدمشک علاوه بر ترکیباتی که در انواع بید وجود دارد، گلهای آن دارای اسانس معطر است؛ به همین دلیل در بعضی نقاط ایران از این گلها عرق بید مشک تهیه می کنند. ترکیبات اسانس بیدمشک نواحی مختلف تفاوت داشته و احتمالاً در اثرات آنها تأثیر گذار است.

مشخصات: درختچه ای است از نژاد ،بید دو ،پایه زینتی و گاهی به صورت درخت ولی به هر حال بلندی آن معمولاً از هشت متر تجاوز نمیکند در زیر پوست و روی چوب این درخت برجستگیهای تیزی وجود دارد. برگهای آن در پایه های نر و پایه های ماده متفاوت است روی برگ سبز تیره و پشت آن کرکدار و روشن میباشد، برگ های درختان ماده معمولاً بیضی شکل و پهن تر از برگهای درختان نر است. گلهای آن به صورت سنبله و قبل از باز شدن برگها ظاهر میشوند و معطرند بهترین نوع گل، آن است که زردی رنگ آن بیشتر باشد. این درختچه بومی ایران است و در جنگلهای جلگه ای شمال از دره ی چهل چای مینو دشت در شرق گرگان تا دره ی تالار و ،هزار ،نور ،کجور ،رامسر ،منجیل ،آستارا ،اردبیل، ارسباران و همچنین در مناطق استپی و نیمه خشک ،اصفهان ،کرمان ،شیراز مناطق جنوبی البرز توچال و هزاربند انتشار دارد. آشوری های سومری ها و مصری ها از زمان باستان پوست و برگ بید را به عنوان ضدتب و ضد درد استفاده می کردند، بقراط پزشک، یونانی که پنج قرن قبل از میلاد می زیست و به پدر علم پزشکی معروف است از پوست بید به عنوان دارو استفاده می نمود بومیان آمریکا برای درمان بعضی دردها از بید استفاده می کردند. در قرون اخیر مشخص شده که همه این کاربردها به دلیل وجود اسید سالیسیلیک، پیشتاز (آسپرین) امروز می باشد. عرق بیدمشک برای تأثیرگذاری باید دارای بوی قوی باشد بوی قوی نشان از غلظت عرق است؛ در غیر این صورت اثرات چندانی نخواهد داشت همچنین بوی آن باید خوش عطر و مطبوع باشد؛ در غیر این صورت نشان از کهنگی و یا آلودگی آن دارد. عرق بیدمشک باید کاملاً شفاف باشد؛ در غیر این صورت به خصوص در صورت کدر بودن ممکن است دارای آلودگی باشد. بهتر است عرق در ظروف شیشه ای نگهداری شود؛ چون همه ظروف پلاستیکی استاندارد نبوده و برای خوراکی مناسب نیستند در میان ظروف پلاستیکی تعداد کمی برای مواد خوراکی و دارویی مناسبند. عرق بیدمشک بهتر است در ظروف شیشه ای رنگی دور از نور، آفتاب و گرما نگهداری شود تا رایحه (اسانس) آن کاهش نیافته و تخریب نشود. درب ظرف محتوی عرق باید کاملاً بسته و غیر قابل نفوذ باشد؛ در غیر این صورت اسانس آن کم کم تبخیر می شود.

خواص:

1. ملین
2. دافع سودا
3. تقویت قلب
4. درمان صرع
5. تقویت معده
6. تقویت روده
7. خوشبو کننده
8. کاهش اشتها
9. درمان سردرد
10. تنظیم قاعدگی
11. درمان بی خوابی
12. درمان انگل معده
13. درمان اختلالات مغز
14. درمان تشنج و لرزش
15. درمان سوء هاضمه (عرق)
16. درمان ورم کیسه صفرا (عرق)
17. درمان کابوس (دم کرده گلبرگ)
18. درمان سنگ کلیه و سنگ صفرا
19. درمان نقرس و مشکلات مفاصل
20. تقویت کننده نیروی جنسی (آب آن)
21. درمان تپش قلب (با پولوده سیب قرمز)
22. جلوگیری از قاعدگی نابهنگام (عرق آن با عسل)
23. هربار میوه بیدمشک را در قوری انداخته و همراه چای دم کنید و بنوشید. چای را معطر می کند.
24. عرق بیدمشک را با شربت بهار نارنج مخلوط کنید و چهل روز صبح و شب هربار یک لیوان بنوشید. عرق بدن که از ضعف باشد را متوقف می کند.
25. عرق بیدمشک را بنوشید ملین طبع است قلب را تقویت و ضعف آن را برطرف می کند، مقوی معده، احشاء و قوه باه بوده قند خون را پایین می آورد.
26. پنجاه گرم از پوست جوان شاخه های بیدمشک را در یک لیتر آب جوش دو دقیقه بجوشانید بعد دوازده دقیقه دم کنید و قبل از هر غذا یک فنجان آب آن را بنوشید رماتیسم را درمان میکند و خارش بدن را تسکین میدهد.
27. پنجاه گرم از برگ بیدمشک را در یک لیتر آب دو دقیقه بجوشانید، بعد ده دقیقه دم کنید و آب آن را صاف و شیرین سازید و روزی سه فنجان به نوبت بنوشید بی اشتهایی پس از بیماری و نقاهت را برطرفمی کند و خارش بدن و درد اعصاب را تسکین میدهد.
28. هر روز دو مثقال از خشک پوست جوان شاخه های بیدمشک را نیم کوب کرده با چهار مثقال شاهتره مخلوط در آب بجوشانید تا به اندازه ی هفت فنجان آب بماند بعد صاف کنید و آب آن را سه فنجان قبل از صبحانه دو فنجان قبل از ناهار و دو فنجان قبل از شام بنوشید تب نوبهای یا مالاریا را درمان میکند.
29. پنجاه گرم خشک میوه بیدمشک را در یک لیتر آب دو دقیقه بجوشانید بعد ده دقیقه دم کنید، سپس آب آن را صاف کرده روزی سه فنجان به نوبت قبل از غذا بنوشید بی اشتهایی پس از بیماری و نقاهت را برطرف می سازد، اعصاب صورت را تسکین میدهد بی خوابی را درمان میکند سر دردهای گرم مزاج را تسکین میدهد.
30. ۲۵ گرم از برگ بیدمشک را با همان اندازه پوست شاخههای دو ساله ی بیدمشک در یک لیتر آب بخیسانید، بعد ده دقیقه دم کنید و آب صاف کردهی آن را روزی . سه تا پنج فنجان به ترتیب بنوشید پریودهای زود به زود که همراه با خون زیاد است را تنظیم مینماید، گال را درمان میکند اگر زالو در حلق کسی رفته باشد و به حلق یا اطراف آن چسبیده باشد با آب برگ تازه ی بیدمشک قرقرهکنید از عضو جدا شده از حلق خارج خواهد شد.
31. مهم ترین اثر انواع بیدها مربوط به سالیسیلات ها در پوست آنهاست. اسانس گل های بیدمشک دارای خاصیت ضد میکروب ضد نفخ، ضد تورم شد سرفه ضد آسم و مقوی قلب می باشد. از عرق بیدمشک در طب سنتی ایران به عنوان تقویت کننده آرامش بخش، ضد رطوبت و ضد گرمازدگی استفاده می شود همچنین بعضی بر این باورند که عرق بیدمشک مقوی قلب است. مطالعات نیز نشان میدهد که بورنیل استات ماده موجود در اسانس بیدمشک (بیدمشک ارومیه)، دارای خاصیت مقوی قلب و عروق است که این باور را تأیید می کند.