نام های دیگر: لویسه، لویزه
مزاج: سرد و تر
نوع گیاه: درختچه
نام خانواده: شاه پسند
قسمت مورد استفاده: برگ و سرشاخه های گلدار
مقدار و دستور مصرف: دم کرده بر روی حدود ۳ گرم برگ خرد شده یک لیوان آب در حال جوش ریخته و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی بخار آب قرار دهید؛ سپس صاف کرده و میل کنید. این میزان را می توان روزی ۲ تا ۳ نوبت تکرار کرد.
ترکیب شیمیایی: یک ماده ی تلخ، اسانس روغنی فراربه نام اسانس و ربنا. مهمترین ترکیبات به لیمو مربوط به رایحه برگهای آن است. این مواد بسیار خوشبو هستند و مهم ترین آنها سیترال (به میزان ۳۰ تا ۳۵ درصد) ترول و ژرانیول میباشد. ترکیبات مهم دیگر شامل کارون، لیمونن دی پنتن و متیل هیتانون است.
مشخصات: گیاهی است از خانواده ی شاه پسند Verbenaceae درختچه ای است همیشه سبز که بلندی آن تا دو متر میرسد برگهای آن ،ساده کامل، سبز، بیضی دراز نوک تیز و هر چند برگ از یک نقطه خارج میشود و اگر مالش داده شود، بوی عطر لیمو از آن متصاعد میگردد. گلهای آن خیلی کوچک و خوشهای به رنگ قفایی یا ارغوانی مایل به سفید و رنگ داخل جام آبی مایل به بنفش است. به لیمو قرن هاست به صورت یک گیاه دارویی پر مصرف به عنوان ضد اسپاسم، ضد نفخ، ضد تب مقوی معده و مسکن مورد مصرف است همچنین از گل و برگ های آن به عنوان چای و طعم دهنده و از اسانس برگ ها برای تهیه عطر و ادکلن به مقدار زیادی استفاده می شود. از اسانس به لیمو در صنایع عطر و ادکلن به میزان قابل توجهی استفاده می شود. به لیمو گاهی به نام ورون Verveine در بازار دارویی و عطاری ها شناخته می شود. گل های به لیمو ممکن است از بیرون سفید و از داخل آبی مایل به بنفش (روشن) باشند. در بعضی از نواحی جهان گل ها به رنگ بنفش روشن هستند. با توجه به اینکه میزان اسانس برگها بسیار کم است حدود ۵۰ درصد اسانس این گیاه قیمت بالایی دارد. در کتاب قانون ابن سینا و مخزن الادویه مطلبی درباره به لیمو وجود ندارد.
خواص:
- تب بر
- درمان نفخ
- درمان تشنج
- رفع خستگی
- آرامش بخش
- درمان میگرن
- درمان گاز روده
- درمان سرگیجه
- درمان تپش قلب
- درمان صدای گوش
- معطر کردن نوشیدنی
- درمان التیام زخم (ضماد برگ)
- درمان مشکلات اعصاب و روان
- ضماد له کرده ی تازه ی آن برای التیام زخم مفید است.
- برگ به لیمو در نقاط مختلف جهان به عنوان عطر و طعم دهنده به ماهی گوشت، پرندگان سبزیجات غذاهای دریایی سالادها، مرباها کیک ها و دیگر مواد غذایی مورد استفاده است. برگ به لیمو همچنین به صورت چای گیاهی و تهیه بستنی های یخی مصرف می شود.
- هربار پنج گرم از آن را دم کنید و به جای چای بنوشید، تب بر، ضد اسپاسم ضد خستگی بدن، آرام بخش و آرام کننده ی اعصاب، است برای تقویت معده، رفع درد شکم دل پیچه و کاهش نفخ مؤثر است برای رفع تپش قلب، تسکین میگرن رفع سرگیجه و صداهای داخل گوش مفید می باشد.
- به لیمو هم مصرف خوراکی دارد و هم دارویی از برگ های آن در تهیه انواع سالادها، مرباها، کیک ها، غذاهای دریایی طعم دهنده ماهی ها دسرها و انواع چای استفاده می کنند. برگها همچنین مقوی معده، ضد تشنج، ضد درد ضد نفخ و اسپاسم مسکن سردرد، تسکین خستگی ها و دردهای عصبی و رفع تپش قلب میباشند. برگ و اسانس به لیمو دارای خاصیت خوب ضد قارج كاندينا البيكنس است. از دم کرده (های) به لیمو در طب سنتی ایران به عنوان آرام بخش، ضد تشنج، ادرار آور و رفع سرگیجه و تپش قلب استفاده می شود. در پژوهش های سال های اخیر مشخص شده که اسانس به لیمو دارای خاصیت ضد میکروبی قوی است و روی میکروارگانیزم های اشرشیاکلی میکوباکتریوم توبرکولوزیس و استافیلوکوک اورئوس تاثیر خوبی دارد. همچنین ثابت شده که امولسیون ۲ درصد اسانس دارای خاصیت کشنده شته و کرم های ریز است.
مضرات:
- ورم معده
- در حد مصرف دارویی و اعتدال عارضه جانبی ندارد.