نام های دیگر: چنگال مریم، چنگ مریم، پنجه مریم، رکف، ققلانیوس، شجره مریم، خبز المشایخ، طرماوداس فیوفلا، قلعمنین.
نوع گیاه: بوته
مزاج: گرم و خشک
نام خانواده: کاسنی
قسمت مورد استفاده: قسمت هوایی (برگ و گل)
مقدار و دستور مصرف: 200 الی 50 میلی گرم روزانه به صورت دم کرده.
مشخصات: غده ی زیرزمینی گیاهی است از خانواده ی Primulaceae، علفی و چند ساله دارای غده ی زیرزمینی بزرگ که از آن ریشه های الیافی ایجاد می.شود برگهای آن پهن و قلبی شکل، یک روی آن سبز با لکه های سیاه و نقره ای و روی دیگر آن نقره ای و کرک دار است که به طور مجتمع در اطراف یقه ی گیاه می رویند. شاخه های گل دهنده ی هر یک منتهی به یک گل زیبای واژگون می شود، رنگ گلها صورتی مخلوط با کمی بنفش میباشد که معمولاً به رنگ سیکلامن معروف است. این گیاه بومی شرق مدیترانه بوده و به طور خودرو در مناطق کوهستانی و جنگلی اروپا و آفریقا و آسیا می روید گونه ای دیگر از آن در مناطق شمالی ایران در بندرگز و سایر مناطق شمالی و نواحی کوهستانی میروید و در باغات نیز به عنوان گل زینتی پرورش داده می شود، ولی گونهای که مشخصات آن ذکر شد تاکنون در ایران شناسایی نشده است. طبیعت آن بسیار گرم و خشک است.
ترکیب شیمیایی: یک مادهی عامل به نام سیکلامین که یکساپونین گلیکوزیدی سمی ،است، در این گیاه وجود دارد.
خواص:
- ادرار اور
- عرق آور
- شیر افزا
- قاعده آور
- درمان یرقان
- درمان ترمبوز
- درمان تنگی نفس
- خلط آور (با عسل)
- درمان تصلب شرایین
- درمان نقرس (ضماد)
- درمان موخوره (ضماد)
- باز کننده دهانه رگ ها
- درمان رگ به رگ شدن (ضماد)
- پالایش مغز (عطسه زدن با بخور مریم)
- شیاف آن در مهبل موجب سقط جنین می شود.
- درمان ورم طحال (مالش تازه بخور مریم به صورت کوبیده)
- ضماد آن پادزهر داروهای سمی کشنده می باشد و سم را جذب می کند.
- آب آن را با نشاسته و عسل مخلوط کنید و به چشم بمالید برای جلوگیری از نزول آب چشم مفید می باشد.
- آب آن را با سرکه مخلوط کرده و بمالید برای جلوگیری از ریزش مو درمان نقرس، رفع پیچیدگی عصب و بیرون آمدگی رکتوم مفید است.
- تسریع در سرعت زایمان (حمایل کردن آن و یا در آب انداختن آن، چون معتقد بودند هنگامی که بخور مریم مانند پنجه بسته شده باز شد زن وضع حمل خواهد کرد).
- دو گرم از جرم غده زیر زمینی خشک آن را بخورید مدر و قاعده آور است ترشح شیر و عرق را افزایش میدهد.
- جنین را سقط میکند برای باز کردن انسداد مجاری کبد و پاک کردن آن مؤثر است معالج یرقان می باشد برای تسکین کولیک درد شکم و تسکین درد دندان مؤثر است.
مضرات:
- سقط جنین
- امراض مقعد گرم مزاج ها (بواسیر، خروج مقعد)
- برای رکتوم اشخاص گرم مزاج مضر می باشد تازه ی آن سمی است و نباید هیچگاه خورده شود مصرف آن حتماً باید زیر نظر پزشک باشد.