نام های دیگر: اترج، ترنج، بجور، تفاح مایی، کیره، مارسیقا، بادرنگ، شکف دبال، دباله، سدرا، شیروس سدرا، اطروخا، قنطرما.
نوع گیاه: درخت
نام خانواده: نارنج
قسمت مورد استفاده: میوه، روغن فرار
مزاج تخم بالنگ: سرد و خشک
مزاج روغن بالنگ: گرم و خشک
مزاج شکوفه بالنگ: گرم و خشک
پوست بالنگ: سرد و خشک، درجه 3
مزاج بالنگ شیرین: سرد و تر، درجه 3
مزاج بالنگ ترش: سرد و خشک، درجه 3
مصلح: شربت خشخاش، عسل، بنفشه، شربت انجیر
ترکیب شیمیایی تخم بالنگ: ماده ای به نام سیانوژنتیک در آن جود دارد.
ترکیب شیمیایی: روغن فرار که در آن، لیمونن دیپنتن و سیترال وجود دارد.
مقدار و دستور مصرف: میوه خشک شده آن 20 الی 10 گرم و مربای پوست زرد آن 25 الی 20 گرم.
مشخصات: میوه درختچه ای از خانواده ی نارنج میباشد که اندازه ی این درختچه ۱/۵ تا ۲ متر و شکل آن غیر منظم است دارای برگهای طویل و عریض با کمی اختلاف شبیه انواع مرکبات سبز رنگ و خوش بو می باشد. گل آن سفید است. این گیاه در نواحی گرم و مرطوب یا معتدل میروید و در نواحی گرم زمین در سال دو نوبت میوه میدهد میوه ی آن به کلی متفاوت با مرکبات دیگر و در ابعاد یک خربزه ی کوچک میباشد که گاهی وزن آن به یک کیلو نیز میرسد و شکل آن دراز و از طرف متصل به شاخه کمی پهن و از طرف دیگر باریک میشود تخمهای آن که در قسمت میانی پولپ آن قرار دارد کمی دراز و در غلاف سفیدی واقع شده که مغز تخم آن سفید و طعم آن کمی تلخ است. پوست آن ،معطر به رنگ زرد طلایی خیلی ضخیم و موجدار و دارای برآمدگیهایی مانند تاول درشت است که قسمت عمده ی میوه را پوست زرد و گوشت سفید داخل پوست فراگرفته و تقریباً جایی برای پولپ ترش غیرخوراکی وسط آن باقی نگذارده است میوهی این گیاه تلخ میباشد این درختچه در شمال ایران به طور پراکنده و در جنوب بیشتر پرورش داده میشود. پوست داخلی میوه ی بالنگ طبیعت آن طبیعت پوست آن گرم و خشک است و مغز آن یعنی شهمی که به پوست چسبیده است، نوع شیرین آن سرد و تر و نوع ترش آن سرد و خشک می باشد.
خواص:
- قابض
- صفرابر
- قاعده آور
- درمان فلج
- درمان اگزما
- درمان سموم
- درمان یرقان
- درمان گلودرد
- درمان لاغری
- درمان استفراغ
- درمان دل پیچه
- تقویت کننده مو
- درمان سم عقرب
- درمان مارگزیدگی
- خوشبو کننده عرق
- تصفیه کننده خون
- درمان دهان کجی
- خوشبو کننده دهان
- درمان کهیر (مالش)
- تقویت کننده حافظه
- درمان مشکلات ریه
- درمان جوش صورت
- درمان مشکلات کبد
- درمان یبوست (تخم)
- شادی آور (استنشاق)
- درمان سوزش درونی
- درمان سردرد (استنشاق)
- درمان نفخ (برگ بالنگ)
- درمان آسم (تنطور الکلی)
- درمان بواسیر (روغن تخم)
- تقویت کننده نیروی جنسی
- درمان درد دندان (مضمضه)
- درمان اسهال صفراوی و کبدی
- درمان تنگی نفس بلغمی مزاج ها
- درمان لک و پیس (پوست کوبیده)
- درمان مشکلات مفاصل (ضماد پخته)
- درمان زردی چشم (چکاندن در چشم)
- درمان مشکلات لثه (مالش کوبیده آن)
- درمان عطش افرادی که حالت تهوع دارند.
- درمان برص (مالش پوست داغ آن با شراب)
- درمان مشکلات قلب و مغز و روده و معده (پوست)
- درمان تاول دهان (آن را بپزید و خشک کنید و بمالید).
- کشیدن پودر آن به چشم زردی چشم را مرتفع می کند.
- تخم بالنگ اگر خورده شود کرم کش است، تب را پایین می آورد.
- تخم بالنگ را بکوبید و ضماد کنید گزیدگی عقرب را درمان میکند.
- دم کرده ی پوست زرد خشک شده ی آن مسکن قی صفراوی است.
- آن را قطعه قطعه کرده و در الکل بخیسانید و بخورید. ضد آسم خوبی است.
- گوشت سفید آن را در دهان بگیرید لثه ها را تقویت میکند و دهان را خوش بو می سازد.
- آب دم کرده ی شکوفه بالنگ را بنوشید محرک و قابض است و اسهال صفراوی را متوقف می کند.
- اگر زالو در حلق کسی رفته باشد، از آبی که بالنگ در آن جوشیده شده قرقره کند. زالو کنده و خارج می شود.
- آن را در سرکه بپزید بعد له کنید و ضماد نمایید برای درمان درد مفاصل نقرس و ورمهای مختلف مفید است.
- شکوفه بالنگ را با برگش مخلوط بکوبید و ضماد کنید. انواع جوش را برطرف می سازد و گزیدگی عقرب را درمان کند.
- اگر آن را خُرد کنید و لای لباس بریزید، از بید یا مورزدگی جلوگیری می شود. تذکر این میوه ثقیل و دیر هضم است.
- برای تقویت، قلب، دماغ کبد، سرد معده و احشای داخل شکم مفید است، برای تحلیل باد و نفخ و کمک به هضم غذا مؤثر می باشد.
- روغن بالنگ را به صورت مالیدنی مصرف کنید برای رفع بی حسی، فلجی، لقوه، رعشه درد مفاصل سیاتیک درد کلیه و مثانه و خوش بو کردن عرق بدن نافع است.
- اگر گوشت آن را با شکر نی یا عسل مربا سازید و بخورید مقوی و مفرح بوده و خاصیت ضد سمی دارد و سم بعضی از جانوران از قبیل عقرب و مار را تا حدی خنثی می کند.
- آب جوشاندهی ریشه بالنگ را بنوشید ضد انگل است یبوست را برطرف می سازد، برای رفع سنگ مثانه مفید است سینه را نرم می کند سرفه را تسکین میدهد و ناراحتی لومباگو را برطرف می سازد.
- آن را نرم بکوبید بعد با روغن زیتون مخلوط کرده و بگذارید مدتی بماند به صورت خوراکی و همچنین مالیدنی مصرف کنید سیاتیک درد مفاصل دردهای عصبی کمردرد و درد مثانه را برطرف می کند.
- ترشی آن مقوی دل ملطف مشهی و صاف کننده ی روح و خون از صفرا میباشد و مانع ریختن صفرا به معده و امعاء می شود جهت خفقان، حار تقویت معده و جگر تسکین حرارت احشاء، یرقان، تشنگی و اسهال صفراوی و کبدی خوب است.
- طرز تهیه روغن بالنگ: پوست زرد شش عدد بالنگ را گرفته در یک کیلوگرم روغن کنجد خُرد کنید و در آفتاب بگذارید هر سه شبانه روز پوستهای بالنگ را از روغن جدا کرده عوض کنید و پوست جدید با روغن مخلوط سازید این کار را تا چهار یا پنج مرتبه تکرار نمایید. بدین ترتیب روغن بالنگ به دست می آید.
مضرات:
- صرع
- عطش
- سوء هاضمه
- امراض مغزی
- قولنج (کولیت)
- کبد گرم مزاج ها
- معده (زیاده روی)
- حافظه گرم مزاجان
- سقط جنین (خصوصاً پوست کنده بالنگ)
- ناراحتی ریوی (حساسیت در بعضی افراد)
