نام های دیگر: راس الطعامه، آراقیطون، راس الجمامه، راس الحمامه، باردان، زردان.

نوع گیاه: بوته

مزاج: گرم و خشک

نام خانواده: کاسنی

قسمت مورد استفاده: ریشه، برگ، دانه

مقدار و دستور مصرف: ریشه باباآدم به مقدار 6 تا 2 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده یا جوشانده. ساقه ها را قبل از گلدهی قطع کرده و پوستشان را جدا می کنند؛ سپس جوشانده و مانند مارچوبه به مصرف خوراکی می رسانند. همچنین می توان آنها را به صورت سالاد با روغن و سرکه مصرف کرد. جوانه های جوان گیاه را نیز که در فصل بهار میرویند می توان مانند سبزی خوراکی مصرف نمود. همین جوانه ها را پس از پوست کندن و پختن نیز می خورند گاهی ریشه ی بابا آدم را در آب نمک می جوشانند و با سس و کره مصرف می کنند. در طب عوام بعضی از نواحی از جمله چین هند ایندیانا کانادا و روسیه بابا آدم را به عنوان يك گياه ضد سرطان استفاده می کنند در هومیوپاتی از تنتور ریشه های تازه ی این گیاه برای رفع آکنه جوش صورت، اگزما، جوش ها نقرس، روماتیسم دفع کرم های گرد و موارد دیگر استفاده می شود Tierra آن را برای تصفیه ی خون آرتریت روماتیسم، لومباگو و سياتيك توصیه نموده است. همچنین تنتور آن برای درمان امراض کلیه آکنه پسوریازیس مفید است. نکته ی بسیار مهم در مورد اثرات دارویی بابا آدم این است که ریشه ی آن در سال اول اثرات دارویی بیشتری دارد ریشه ی بابا آدم قرن هاست برای درمان مشکلات پوستی و مخصوصاً اگزما به کار می رود. خمیر تهیه شده از برگ گیاه برای درمان جوش ها و تومورها مؤثر است. روغن ریشه ی آن نیز تأثیر زیادی در لطافت و نرمی پوست دارد از بابا آدم در نواحی مختلف آسیا به عنوان خوراکی استفاده می شود در آمریکا از ریشه ی تازه ی این گیاه به عنوان غذا و غذای طبی استفاده می گردد. بر اساس جدیدترین مطالعات بر روی بابا آدم این گیاه در درمان دفع سنگ های مجاری ادرار و صفرا مؤثر است. به شکل دم کرده دمنوش: ۲ تا ۶ گرم از پودر ریشه ی خشک به صورت دم کرده تا سه نوبت در روز مصرف خوراکی. عصاره هیدروالکلی: ۲ تا ۸ میلی لیتر از عصاره ی مایع آب و الکلی تا سه بار در روز مصرف خوراکی. تنتور: ۸ تا ۱۲ میلی لیتر تنتور تا سه مرتبه در روز مصرف خوراکی. کپسول: تا سه عدد کپسول در روز مصرف خوراکی. عصاره ی مایع دانه ها: 0.5 تا ۲ میلی لیتر عصاره ی مایع هیدروالکلی دانه ها در روز به طور خوراکی. ریشه ی تازه: ۳ گرم ریشه ی تازه به صورت له شده همراه با يك ليوان آب تا سه بار در روز مصرف خوراکی برای تهیه این شکل دارویی ریشه ی تازه را باید له کرده و به خوبی با آب مخلوط نمود؛ سپس آن را صاف و مصرف کرد.

ترکیب شیمیایی: اکسالیک اسید روغن چرب شامل اولئیک اسید و لینولئیک اسید و رزین و گلیکوزیدی به نام کز انتواسترو مارین ویتامینها C در دانه ی زردان وجود دارد. برگ گیاه حاوی آرکتیول، ارموفیلن، بتا اور سمول ، فوکینون و تاراگزاسترول و ریشه ی آن حاوی اسیدهای پلی فنلی از جمله اسید کافئيك اسيد كلروژنيك اسيدپروبيوتيك و اسيد آركتيك ” است. دانه های آن نیز حاوی تا ۳۰ درصد روغن مایع گلوکزید ، آرکتین و اسید کلروژنیک می باشند. هر ۱۰۰ گرم ریشه ی تازه ی گیاه تا ۷۷ گرم آب 2.5 گرم پروتئین ۱۰۰ گرم چربی ۱ گرم کربوهیدرات، ۱۷ گرم فیبر، ۵۰ میلی گرم کلسیم ۵۸ میلی گرم فسفر 1.2 میلی گرم آهن ۳۰ میلی گرم سدیم ۱۸۰ میلی گرم پتاسیم 0.25 میلی گرم تیامین 0.08 میلی گرم ریبوفلاوین 0.30 میلی گرم نیاسین و ۲ میلی گرم اسید آسكوربيك دارد. بابا آدم همچنین حاوی اینولین و گلوکزیدهای تلخ و ریشه ی آن حاوی تا 0.18 درصد اسانس می باشد.

مشخصات: گیاهی است از خانواده Compositae یک ساله با برگهای پهن و بدون تیغ صفحه ی برگ به سه تا پنج قسمت منقسم شده و تقریباً به شکل پیکانی درآمده است هر قسمت مثلثی شکل نوک تیز و دندانه دار میباشد. میوه ی آن فندقه تخم مرغی دراز به طول یک تا یک و نیم سانتی متر است. این گیاه در مناطق مختلف آسیا و اروپا خصوصاً در هند ایران و سیلان دیده می شود در ایران در خراسان منطقه ی ،تهران ،بلوچستان بخش آچاری در سایین قلعه ،آذربایجان اراضی با تلاقی خشک شده گل بندر گز و حاشیهی سفید ،رود رودبار و راه بین رشت و فومن دیده می شود. بهترین اثرات دارویی مربوط به ریشه ی گیاه یکساله است. قسمت های مختلف این گیاه در بازار و عطاری ها وجود دارد اما ریشه های آن در صورت یکساله بودن دارای اثرات بیشتر و مناسب تری است. البته ریشه های مسن تر هم اثرات دارویی دارند، ولی ضعیف تر از ریشه های یکساله اند. امروزه در نقاط مختلف جهان به خصوص در اروپا فرآورده های متنوعی از ریشه ی گیاه بابا آدم به صورت داروهای are (بدون احتیاج به نسخه) وجود دارد و به طور گسترده مصرف می شود. چون ریشه ی بابا آدم حاوی مقدار زیادی اینولین و موسیلاژ میباشد. عصاره ی حاصل از ریشه در صورت مصرف خوراکی گاه ممکن است باعث ناراحتی های روده ای و معده ای گردد.

خواص:

1. ادرار آور
2. عرق آور
3. صفرا آور
4. درمان آبله
5. درمان زونا
6. درمان آکنه
7. درمان چاقی
8. درمان نقرس
9. درمان کورک
10. ضد حساسیت
11. درمان آرتریت
12. درمان سرخک
13. درمان استسقاء
14. کم کننده بزاق
15. درمان سرخجه
16. درمان زرد زخم
17. درمان مخملک
18. درمان ورم ورید
19. درمان ریزش مو
20. درمان روماتیسم
21. درمان دندان درد
22. درمان آبله مرغان
23. درمان لک و پیس
24. درمان جوش غرور
25. درمان سرطان روده
26. تقویت کننده (ریشه)
27. درمان مشکلات کبد
28. درمان امراض عفونی
29. دارای انسولین گیاهی
30. درمان مسمومیت خون
31. درمان اسید اوریک بالا
32. موثر در درمان قند خون
33. پادزهر مار (ضماد ریشه)
34. درمان مسمومیت با جیوه
35. تصفیه کننده خون (ریشه)
36. درمان ادم (آب زیر بافتی)
37. درمان بواسیر (بخور به موضع)
38. درمان ریزش مو (جوشانده ریشه)
39. درمان پلتور (افزایش تمام عناصر خون)
40. درمان بیماری های آمیزشی (برگ و ریشه)
41. درمان کننده ناراحتی های و عوارض پوستی
42. موثر در درمان مشکلات لثه (مضمضه ریشه)
43. درمان واریس (جوشانده روزی 4 بار نوشیدن)
44. درمان سودا و خارش های پوستی (جوشانده برگ)
45. آب جوشانده ی برگ آن برای شست و شوی زخم های باز مفید است.
46. عصاره ی ریشه آن را روی زخم ها، جراحت ورم ها و آبسه بمالید، شفا دهنده است.
47. آن را بخیسانید و ضماد کنید دانه های قرمز روی پوست صورت را برطرف می کند.
48. در استعمال خارجی برای رفع ناراحتی های پوستی، خنازیر جرب و خارش تجویز می شود.
49. عصاره ی تازه ی برگ آن را بگیرید و در گوش بچکانید برای رفع ناراحتی های گوش مفید می باشد.
50. ریشه ی بابا آدم دارای خاصیت ضد میکروبی، ضد تومور ضد تب ادرار آور کاهش قند خون و معرق است. تعدادی فرآورده ی ضد شوره تقویت موی سر تمیزکننده های پوست و مواد آرایشی بهداشتی از بابا آدم تهیه شده است.
51. آب جوشانده ی ریشه آن را هر روز بنوشید تونیک است و برای معالجه ی خنازیر و سرطان مؤثر می باشد. آب دم کرده ی برگ آن را بنوشید قابض و بند آورنده ی خون است، برای رفع سرماخوردگی تسکین سردرد و گوش درد و رفع طنین صدا در گوش مفید می باشد.
52. آن را بخورید برای معالجه سرماخوردگی روماتیسم آماس مخاط بینی ناشی از آلرژی فلج های عضله ای یا بی حسی عضله، استسقاء آرتروز و تب های مالاریایی مؤثر است مدر تونیک بزاق آور و ضد خنازیر می باشد، معرق، مسکن آرام، بخش ضد تشنج و افزایش دهنده ی ترشحات بدن است.
53. این اثرات که مربوط به ریشه و قسمت هوایی بابا آدم می باشد عبارتند از: ضد میکروب پایین آورنده ی قند خون، ضد موتاژن ضد سرطان ضد تب ضد روماتیسم ضد نفخ، ضد عفونی کننده مسهل قابض ضد سم، معرق، هضم کننده ی غذا، محرك معده، محافظ، کبد، کاهش دهنده ی کلسترول خون محرك ایمنی بدن، کاهش دهنده ی چربی خون، مقوی رحم، اشتها آور، صفرا آور، محافظ سلولی، قارچ کش و دارای خاصیت پروبيوتيك.

مضرات:

1. تاری دید (مصرف زیاد)
2. مضر قلب است و مصرف زیاد آن باعث فلج قلبی می شود.
3. مصرف بابا آدم در حد دارویی اصولاً عارضه ی جانبی ندارد ولی در موارد معدودی مصرف خوراکی آن باعث ایجاد اثراتی شبیه به آتروپین از جمله سردرد، هذیان بیقراری روانگردانی فعالیت زیاد خشکی دهان تب راش پوستی و کاهش تعریق می شود که ارتباطی به آتروپین ندارد گزارش های کمی نیز در مورد ایجاد راش پوستی در اثر تماس با گیاه وجود دارد. مصرف در دوران حاملگی و شیردهی با توجه به اثرات ضعیف استروژنی بابا آدم بهتر است در این دوران از مصرف آن خودداری شود.