نام های دیگر: اسفناج رومی، سلمه، سرمه، سرمک، آتریپلکس، قطف، سرمق، قطف ابيض.
مزاج: سرد و تر
مزاج تخم اسفناج: طبیعت آن نه گرم است و نه سرد، ولی خشک می باشد.
ترکیب شیمیایی: بتانین، تانیک اسید. تخم اسفناج دارای ساپونین و ویتامین A در آن می باشد.
مشخصات: گیاهی است از خانواده ی Chenopodiaceae علقی و یک ساله که بلندی آن از نیم متر تجاوز نمی کند. برگهای آن سبز ،کبود ،پهن ،ناصاف، موج دار و مثلثی است. گلهای آن سبز مایل به زرد میباشد. دو نوع دیگر آن هم مانند این نوع به صورت پرورشی کاشته میشود، یک نوع آن قرمز و دیگری به رنگ قرمز خونی این گیاه را در برخی مناطق اروپا و آمریکا به جای اسفناج به صورت سبزی مصرف میکنند. این گیاه بیشتر جاهای سایه دار و مرطوب را دوست دارد. چند واریته از این گیاه در مناطق شرقی ،ایران در خراسان بین بجنورد و شیروان و در آذربایجان در اطراف تبریز دیده می شود.
خواص:
- پارچه ای را با آب برگ تازه ی آن خیس کنید و روی ورمهای گرم بگذارید و تکرار کنید ورم را تحلیلمی برد.
- اگر پخته ی آن خورده شود سریع الهضم و خون ساز است، برای رفع گرمی و التهاب کبد و برای اشخاص صفراوی بسیار مفید میباشد.
- تخم اسفناج را با هم وزنش شکر مخلوط کرده و بسایید برای رفع جرب زیر چشم نافع است و اگر خورده شود، برای افزایش نیروی جنسی گرم مزاج ها مفید میباشد.
- آن را با آب غوره و انار بخورید عطش را رفع میکند تبهای گرم را کاهش میدهد، برای درمان ورم های گرم حلق و سایر ورمهای داخلی مفید است و نرم کننده ی سینه میباشد.
- آب تازه ی آن را بگیرید و با شکر شیرین کنید و بخورید ملین مزاج ،است برای تحلیل ورم طحال مفید می باشد و اگر با ادویهی خشک و گرم خورده شود برای افزایش نیروی جنسی مؤثر است.
- اگر پس از زایمان مشیمه خارج نشد برای خارج کردن آن پانزده گرم از تخم اسفناج را در نیم لیتر آب بجوشانید تاآب به نصف برسد بعد خوب آنها را مالیده سپس صاف کنید و آب آن را بنوشید. مشیمه را خارج میکند.
- به مدت بیست روز هر روز چهار تا هشت گرم آرد تخم اسفناج را با آب گرم و عسل مخلوط کرده بخورید. برای باز کردن انسداد مجاری رفع استسقا و یرقان یا زردی مفید است کم ادرار کردن و قطره قطره ادرار کردن را رفع میکند مدر و مسهل میباشد ورمهای خارجی را تحلیل میبرد و برای کمبود ویتامین A بسیار مؤثر است.
مضرات:
- خوردن آن برای اشخاص سرد مزاج مضر است و ایجاد نفخ می کند.