نام های دیگر: اردف، گیل، کنس، نلکا، کندس ،زعرور، ینی دنیا، مشملا، کنوس، زعرور کبیر، کنوس طبری، سر، ترشه سر، ترشه کنس، تلاس گور.
نام خانواده: گلسرخ
نوع گیاه: درخت، درختچه
قسمت مورد استفاده: برگ، میوه و دانه
ترکیب شیمیایی: لعاب، قند، تانن، مالیک اسید، سیتریک اسید.
مقدار و دستور مصرف: برگ و دانه به مقدار 8 الی 4 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده و میوه به مقدار 100 الی 50 گرم به صورت شربت.
مشخصات: درخت کوچکی است از خانواده ی Rosaceae، با ارتفاع حدود شش متر، شاخههای آن ،خاردار در جوانی خزی و رفته رفته صاف میشود دارای ریشهی عمودی و پوست خاکستری نقره ای است. برگهای آن ،بیضی کمی ،کشیده نوک تیز و کناره ی بی دندانه یا چند دندانه دارد و در ابعاد بین ۱۳ تا ۱۰×۵ تا ۳ سانتیمتر متغیرا روی برگ سبز تیره و پشت برگ سبز .خاکستری. گلهای آن سفید درشت، منفرد و بدون پایه میوه ی آن گردو و کروی و گاهی گلابی شکل و قهوه ای رنگ است روی پوست میوه کرکهای نمدی مخملی و عدسکهای سفید دیده میشود ابعاد میوه در حد گیلاس تا گردو میباشد. چوب آن سخت و به رنگ حنایی روشن است. ازگیل در تمام جنگلهای شمال ایران از ارسباران تا گلی،داغ، چناران و بجنورد و در تمام ارتفاعات سواحل دریا تا ارتفاعات بالای جنگل انتشار دارد. در دامنه های جنوبی البرز در دره ی کرج و مناطق استپی نیز دیده می شود.
مزاج: سرد و خشک، درجه 2- 1
مصلح: انیسون، عسل، عود هندی، انجیر، گلپر
خواص:
- صفرابر
- ادرار آور
- اشتهاآور
- آرام بخش
- کم کننده بزاق
- نرم کننده سینه
- درمان ورم معده
- درمان تپش قلب
- درمان ورم کولون
- درمان عطش زیاد
- قلیایی کننده خون
- درمان التهاب معده
- درمان اسهال خونی
- درمان ورم پروستات
- درمان اختلال قاعدگی
- درمان ترش کردن معده
- موثر در درمان التهاب روده
- ضماد برگ آن برای درمان سالک موثر است.
- ضماد برگ آن برای درمان برفک موثر است.
- تاول دهان ( به صورت غرغره با جوشانده غلیظ آن).
- غرره با جوشاندن برگ آن برای گلودرد چرکی مفید است.
- جلوگیری از سقط جنین (حمایل کردن چوب آن برگردن).
- یک مشت هسته ازگیل را خرد کرده و بکوبید در یک لیتر الکل سفید غیر تقلیبی 24 ساعت خیس کنید و صبح ناشتا یک استکان میل کنید برای درمان نقرس و اسید اوریک نافع است.
- ب
- مقوی و قابض است برای رفع اسهال ساده مفید می باشد برای جلوگیری از خون ریزی مفید است و ورم روده را کاهش می دهد.
- شربت آن را در طول شبانه روز یک یا دوفنجان به کودکان بخورانید برای رفع حالت اسهالی و جمع شدن شکم بچه ها بسیار مفید است.
- پنجاه گرم از برگ ازگیل را در یک لیتر آب بجوشانید و با آب آن غرغره کنید. ورم مخاط گلو را فرو می نشاند و ناراحتیهای حلق و گلو را برطرف میکند.
مضرات:
- زیاده روی در مصرف آن موجب سقط جنین می شود.