نام های دیگر: کاه مکه، گزنه درشت، خرنوب، خلال خامونی، گور گیاه، گربه دشتی.

نوع گیاه: بوته

نام خانواده: گندم

مزاج: گرم و خشک

قسمت مورد استفاده: سرشاخه های گلدار

ترکیب شیمیایی: روغن فرار، سیترول، اسید استیک، اسید کارپونیک.

مقدار و دستور مصرف: 2 تا 5 گرم روزی سه بار به صورت دم کرده.

مشخصات: کاه مکی یا علف لیمو از خانواده غلات Gramineae گیاهی است پایا و دارای ساقه راست و ارتفاع 30 سانتیمتر می باشد. برگ های این گیاه به صورت انبوه در محیط های کشت می روید. گل های آن انبوه، متعدد و سفید رنگ که طعم آن تند و گزنده است. در قسمت زیر زمینی یا ریشه گیاه که بسیار ضخیم و معطر بوده اسانس زرد رنگی تهیه می گردد.

خواص:

1. دافع اخلاط غلیظ
2. تقویت کننده کبد
3. زیاد کننده قاعدگی
4. دافع اخلاط خونی
5. موثر در درمان ورم لثه
6. موثر در درمان استسقاء
7. موثر در درمان زخم معده
8. موثر در درمان تنگی نفس
9. موثر در درمان جوش دهان
10. جوشانده اذخر ادرار آور است.
11. موثر در درمان خارش پوستی
12. موثر در درمان قولنج (کولیت)
13. برای مشکلات مثانه نافع است
14. موثر در درمان مشکلات اعصاب
15. جوشانده آن برای مفاصل نافع است
16. ضماد آن بر روی سوختگی نافع است
17. آب زن اذخر برای ورم رحم نافع است.
18. موثر درد درمان بزرگی و ورم کبد و معده
19. روغن آن برای دردهای مفاصل نافع است
20. مالش اذخر به مو برای تقویت مو نافع است
21. دمکرده برگ اذخر در درمان آسم موثر است
22. مضمضه اذخر برای رفع درد دندان نافع است
23. موثر در درمان سنگ کلیه و مشکلات مجاری ادراری
24. ترکیب اذخر و ترنجبین برای پاکسازی طحال موثر است
25. ترکیب اذخر با 50 گرم فلفل برای درمان استفراغ نافع است.